AMSTERDAM - Echte natuurgebieden binnen de stadsgrenzen: ze bestaan. Hier lichten we drie pareltjes uit voor een fijne herfstwandeling: het Geuzenbos in de havens, de Volgermeerpolder - randje Waterland - en de Noordelijke IJplas, in de greep tussen A10 en A8.

In het Geuzenbos met Konikspaarden en Schotse Hooglanders

Verscholen tussen Halfweg en het Westelijk Havengebied ligt een natuurparel van 70 hectare groot die ieder jaar bijzonderder wordt. Op dit opgespoten industrieland in de haven is door de natuur zijn gang te laten gaan, en af en toe wat te helpen, de afgelopen twintig jaar een gebied ontstaan met veel verschillende ecosystemen: van moeras, grasland tot bos.

De gemeente en het havenbedrijf hebben hier de afgelopen jaren extra poelen uitgegraven. Ook is het waterpeil verhoogd, waardoor ooievaars, baardmannetjes en lepelaars hier graag bivakkeren. Door natuurlijke walkanten aan te leggen zijn nieuwe paaigronden ontstaan voor vissen. Konikspaarden en Schotse Hooglanders zijn de natuurlijke ‘beheerders’ van het gebied.

Het Geuzenbos is echt om doorheen te struinen. Het is toegankelijk vanaf het Boezemgemaal Halfweg, vanaf Zijkanaal F of vanaf de Wethouder van Essenweg. Vlakbij deze laatste ingang staat een 15 meter hoge uitkijktoren.

Nep-storm in Noorder IJplas

In de jaren ’70 en ’80 werd hier zand gewonnen, bijvoorbeeld om de ring A10 aan te leggen. Daarna kon de natuur zijn gang gaan. Zo is een natuurgebied ontstaan met bijzondere soorten als de havik, blauwborst en grote karekiet. Het brakke water in de IJplas is uniek voor Nederland en trekt dieren met net zulke unieke namen, zoals de brakwaterpissebed. In deze oksel van de A8, onder het Coenplein, is een struingebied dat vanaf verschillende kanten toegankelijk is.

Een groot aantal bomen is vijf jaar geleden omgeduwd met groot materieel. Het ziet eruit alsof een flinke windhoos langskwam en dat is ook de bedoeling. De bomen moesten om vanwege de hoogspanningsmasten erboven. Door ze te laten liggen kan de natuur nog meer zijn gang gaan. Schotse Hooglanders zorgen ervoor dat het gebied open blijft.

Van gifbelt naar natuur in Volgermeerpolder

In de jaren tachtig was het de bekendste - en grootste - gifbelt van Nederland: de Volgermeerpolder. Een laag folie, klei en zand houdt tegenwoordig het gif tegen. Op deze laag is een bijzonder natuurgebied ontstaan van een vierkante kilometer, randje Amsterdam, tegen Broek in Waterland aan. Bijzonder is dat omwonenden nauw betrokken zijn bij de natuurontwikkeling in de Volgermeerpolder, hieronder ook de actievoerders van het eerste uur.

De Volgermeerpolder is ondanks de naam geen polder: het gebied ligt juist hoger dan het omliggende waterland. Het opgetilde landschap met een netwerk aan dijkjes nodigt uit om door het gebied te zwerven. Wandelaars kunnen zeldzame flora en fauna spotten, zoals lepelaars, de Noordse woelmuis en het vleesetende plantje zonnedauw. De ingang van de Volgermeerpolder vindt u aan de Broekergouw, tussen Zunderdorp en Broek in Waterland.

Meer weten?