AMSTERDAM - Tien jaar geleden ontstond in Amsterdam Zuid een initiatief om buurten inclusiever te maken voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Dit idee groeide uit tot W in de Wijk, een aanpak waarbij ggzinstellingen, welzijnsorganisaties, ervaringsdeskundigen en de gemeente samenwerken aan wijken waar iedereen zich welkom voelt. Wat klein begon, is uitgegroeid tot een impactvolle verandering: W in de Wijk is nu actief in bijna heel Amsterdam. Samen zorgen we voor warme, veilige plekken in de buurt waar iedereen zich thuis voelt.

“Ik kwam met regelmaat bij mijn psychiater, totdat ik een meer betrokken rol kreeg in mijn wijk. Via de ggz-coach welzijn maakte ik kennis met een ED-plaats, een laagdrempelig steunpunt, en ervaringsdeskundigen. Ik werd vervolgens zelf beheerder van een steunpunt en als biljartliefhebber trok ik veel verschillende buurtbewoners aan. Ik wist een warme, veilige plek te creëren voor iedereen.” bewoner Kees.

Van ambitie naar aanpak

In 2014 ontstaat het plan om sociale inclusie in de wijk te versterken. Vanuit medewerkers van Huizen van de Wijk kwam de vraag voor ondersteuning om beter om te gaan met bewoners met ervaring in de ggz. Daarnaast benadrukten gesprekken met deze bewoners en TEAM ED de behoefte aan een ggz-vriendelijke wijk met herstelplekken en beter toegankelijke (welzijns)voorzieningen. Dit leidde vervolgens tot de innovatieve aanpak GGZ in de Wijk, later W in de Wijk.

Van 0 naar succes

In januari 2016 ging GGZ in de Wijk officieel van start in Amsterdam stadsdeel Zuid. Moni Hanasbei, ggz-coach welzijn van het eerste uur vertelt: “Samen met o.a. ggz-coaches en TEAM ED heb ik de aanpak vanaf nul opgebouwd. We zijn gestart met buurtgesprekken, inloopspreekuren en samenwerkingen met lokale initiatieven. Ook begonnen we de training bouwstenen voor een ggz-vriendelijke wijk. Uniek was (en is) dat we professionals en vrijwilligers niet apart, maar juist samen coachen.” Georgette Groutars, directeur TEAM ED, voegt hier nog aan toe: “Daarnaast vormen de ED-plaatsen een belangrijke toevoeging binnen W in de Wijk. In deze herstelwerkplaatsen komen mensen met een psychische kwetsbaarheid ongedwongen samen. Ervaringsdeskundigen helpen hen verder op weg naar maatschappelijk en persoonlijk herstel. De ED-plaatsen worden gewaardeerd door bewoners. Ze voelen zich gehoord en gezien, maken verbinding en zetten waardevolle stappen wat de betrokkenheid bij de samenleving weer verhoogt.”

Van GGZ in de Wijk naar W in de Wijk

Om de bredere focus op inclusie en samenlevingsopbouw te benadrukken veranderde ‘GGZ in de Wijk’ in 2023 naar ‘W in de Wijk’: samen Werken aan Wijken Waar iedereen Welkom is. “Een belangrijke aanpassing, aangezien we samenwerken vanuit gemeente, zorg, welzijn en met ervaringsdeskundigen én alles benaderen vanuit de bewoner: wat wil en kan hij zelf?”, verklaart Chris van der Kroon, vanaf het begin betrokken vanuit de gemeente Amsterdam.

Van interesse naar implementatie

Intussen kwam er niet alleen interesse vanuit andere stadsdelen in Amsterdam, maar ook andere steden, wijken en buurten zochten naar mogelijkheden om bewoners in een kwetsbare positie te helpen hun plek te vinden. Er verschijnt een handboek met de vijf belangrijkste bouwstenen en veel ruimte om zelf invulling te geven aan de inzet. In 2024 volgde de implementatiewijzer, een praktisch hulpmiddel vol voorbeelden, formats en video’s om samen aan de slag te gaan. Zo helpen we professionals en vrijwilligers om inclusieve wijken te creëren en om te gaan met zorgen, onbegrip of uitsluiting.

Dé toekomst

W in de Wijk is niet een standaard aanpak, maar een innovatie op het gebied van zorg en welzijn. Het laat zien hoe je door een meer inclusieve sociale basis, maatschappelijk herstel kunt bevorderen en de ggz ontlasten. Na 10 jaar impact is W in de Wijk in bijna alle stadsdelen van Amsterdam actief en blijven we werken aan uitbreiding over de hele stad inclusief stadsgebied Weesp. In totaal zijn er 24 ED-plaatsen en de inzet van ervaringsdeskundigen die goed luisteren en begrip tonen werkt voor de bewoners. Rond de 3.000 professionals en vrijwilligers zijn goed voorbereid en ook medewerkers van organisaties zoals de politie en woningcorporaties hebben meer kennis. Dankzij de aanpak versterken bewoners hun mentale gezondheid, voorkomen we isolement en creëren we buurten waar iedereen zich welkom voelt. Zo bouwen we samen aan een veerkrachtige stad.

"Het is onze ambitie om met W in de Wijk in heel Amsterdam actief te zijn, dus ook nog in stadsdeel Centrum en in Weesp. Buiten Amsterdam is de aanpak al actief in Hoofddorp en Amstelveen en brengen we het landelijk onder de aandacht met een goedlopend landelijk leernetwerk van kennisinstituut Movisie.”, Tjerk Kamann, projectleider W in de Wijk.

Voor meer informatie over W in de Wijk: w-indewijk.nl