AMSTERDAM - Bijna twee derde van de jongeren tussen de zestien en dertig jaar oud bezocht in de afgelopen zes maanden een moestuin, pluktuin of stadsboerderij om groente en fruit rechtstreeks van het land te kopen. Gemiddeld bezocht 45% van alle Amsterdammers in de afgelopen zes maanden een vorm van stadslandbouw. Dat blijkt uit De Gezonde Stad Monitor, het jaarlijkse onderzoek van Stichting De Gezonde Stad.

De duurzaamheidsorganisatie voert de monitor ieder jaar uit om inzicht te krijgen in het gedrag en de opvattingen van Amsterdammers, en brengt zo de duurzame ontwikkelingen in de hoofdstad in kaart. Het onderzoek is gebaseerd op een representatieve steekproef van Motivaction onder Amsterdammers van verschillende leeftijden en uit alle stadsdelen, aangevuld met beschikbare data uit andere onderzoeken.

Jongeren steeds bewuster bezig met duurzaam eten

De monitor laat ook zien dat Amsterdammers duurzaam eten steeds belangrijker vinden. In 2022 gaf 37% aan dit belangrijk te vinden; inmiddels is dat gestegen naar 42%. Ook hier valt Gen Z positief op met een stijging van 30% in 2022 naar 48% in 2025. Tegelijkertijd geeft ongeveer 10% van de Amsterdammers aan niet goed te weten wat duurzaam voedsel precies inhoudt.

Hannah Hendrikx, directeur van De Gezonde Stad: “We eten massaal aardbeien in de winter en laten avocado's het hele jaar door overvliegen uit Chili. Dat is zo onnodig! Met onze projecten als Van Amsterdamse Bodem en Moestuinen voor Mokum willen we Amsterdammers dichter bij de oorsprong van het eten op hun bord brengen. We gunnen het elke stadsbewoner om te ervaren hoe lekker - en betaalbaar- verse groenten en fruit uit de omgeving kunnen zijn, en te weten waarom lokaal en duurzaam eten ertoe doet. Het is hoopgevend om te zien dat juist jongeren hier zo open voor staan.”

Amsterdammers willen wel meer groen, maar niet ten koste van parkeerruimte

Ook op het gebied van vergroening is er een duidelijke wens zichtbaar. Zeven op de tien Amsterdammers willen meer bloemen, struiken en gras in hun buurt. In versteende wijken, zoals het centrum, is die wens met 78% nog sterker. Ook bomen zijn populair: zes op de tien stadsbewoners willen graag meer bomen in de buurt.

Die wens om te vergroenen botst echter met de druk op de openbare ruimte. Want het enthousiasme neemt af wanneer vergroening ten koste gaat van parkeerplaatsen: slechts 36% is bereid de auto 100 meter verderop te parkeren voor meer groen voor de deur. Vrouwen zijn hierin met 45% overigens duidelijk positiever dan mannen.

Zonder maatregelen zal het aantal auto’s in de stad door bevolkingsgroei en meer banen tegen 2050 met ongeveer 30% zijn toegenomen. Daarbij leidt de stad ook onder “autobesitas”: auto’s worden steeds groter en zwaarder. In de afgelopen acht jaar zijn ze gemiddeld 20 cm langer, 6 cm breder en bijna 100 kilo zwaarder geworden.

50 nieuwe kledingstukken per jaar

Amsterdammers geven elk jaar gemiddeld 1.832 euro uit aan nieuwe spullen. Deze aankopen vormen samen het grootste aandeel van hun ecologische voetafdruk. Zo schaft een Amsterdammer gemiddeld 50 nieuwe kledingstukken per jaar aan. De CO2-uitstoot die vrijkomt bij de productie is vergelijkbaar met de uitstoot van 44.000 auto’s. Gelukkig is er ook goed nieuws: de hoeveelheid textiel die wordt weggegooid is gedaald van 18 kilo per persoon in 2015, naar 10 kilo in 2023.

Wel neemt de totale hoeveelheid huishoudelijk afval weer toe. In 2024 gooide de gemiddelde Amsterdammer 7 kilo meer afval weg dan het jaar ervoor (256 kg ten opzichte van 279 kg), waarmee een jarenlange daling is doorbroken. De toename is ook merkbaar op straat. Afvaloverlast staat bijna bovenaan het lijstje van grootste ergernissen voor Amsterdammers. Uit een peiling van de gemeente blijkt dat alleen het woningtekort meer frustratie oproept.

Download het volledige rapport en de factsheet op www.degezondestad.org/monitor