AMSTERDAM - Ellie Lust (50) is misschien wel de bekendste Nederlandse politieagent. Als woordvoerder is zij vaak te zien in opsporingsprogramma's. Ze deed in 2016 ook mee aan 'Wie is de mol?' Ellie Lust is betrokken bij 'Roze in Blauw', het politieteam dat aanspreekpunt is voor de 'LHBT gemeenschap.' LHBT wil zeggen lesbisch, homoseksueel, biseksueel en transgender.

Sinds 2007 neemt in Amsterdam het aantal gemelde incidenten tegen LHBT-ers toe. De laatste twee jaar stagneert het weer. Ellie Lust: "Ik hoor op bijeenkomsten dat best veel mensen iets vervelends hebben meegemaakt, maar dat vaak niet melden. Terwijl wij als politie alles willen weten, want we kunnen omgaan met wat we weten en niet met wat we niet weten.'

Wat is uw achtergrond?

"Ik kom uit Amsterdam. Ik ben geboren in het Luthers Diakonessenziekenhuis op de Koninginneweg als tweede van een tweeling. We woonden eerst in Oost, onder andere in de Vrolikstraat. Maar ik ben opgegroeid in Oostzaan en ging daarna naar de politieschool in Amsterdam. Ik werk al dertig jaar voor de Amsterdamse politie."

Wat doet u precies voor werk?

"Ik ben woordvoerder voor de politie in Amsterdam. Door de week verzorg ik samen met mijn collega’s de opsporingscommunicatie. Dat betekent alle zaken klaarzetten voor alle opsporingsprogramma's van AT5, 'Opsporing Verzocht' van de AVRO/TROS, RTV Noord Holland en we werken ook samen met SBS6.

Hiervoor was ik jarenlang wijkagent. Ik begon in de Hugo de Grootbuurt en ging daarna naar de Postjesbuurt in De Baarsjes. Een leuke buurt waar genoeg te doen was, onder andere door overlast en een jeugdhonk. Je kent je pappenheimers. Er zijn in een buurt altijd mensen die aandacht vragen."

U zit bij 'Roze in Blauw'. Wat is dat?

"Dat is een team van politiemensen die het aanspreekpunt zijn voor de 'LHBT' gemeenschap. Voor de lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, transgenders en biseksuelen. Het gaat dan om mensen die  slachtoffer zijn geworden van geweld of pesterij vanwege hun geaardheid of genderidentiteit.

Dat dit team bestaat is geen motie van wantrouwen tegen de andere politie collega's. Het is bedoeld om de drempel om aangifte te doen te verlagen; die blijkt toch vaak hoog te zijn. 'Roze in Blauw' is wel mijn kindje, maar we vormen een gelijkwaardig bestuur van vier collega's.

We begonnen in 1996 toen de 'Gay Games' naar Amsterdam kwamen. We wilden dat buitenlandse gasten zich hier veilig voelden. 'Proud to be your friend' was ons motto. Hier in Amsterdam bleek toen ook behoefte aan zo'n aanspreekpunt bij de politie. We bestaan nu dus al ruim twintig jaar."

Zijn er veel incidenten in Amsterdam?

"Elk incident is er één teveel. Cijfers zijn altijd lastig. Misschien komt de stijging ook door het succes van 'Roze in Blauw' omdat mensen makkelijker contact opnemen. We zien alleen te vaak dat veel mensen incidenten accepteren bijna als onderdeel van leven in de grote stad."

Om wat voor incidenten gaat het?

"Het gaat dan om incidenten als uitschelden, bespugen, bedreiging, pesten, mishandeling. Homoseksuele mannen hebben vaker last van macho gedrag van andere mannen. Als zij affectie tonen naar elkaar roept dat soms agressie op. Vrouwen krijgen vaak opmerkingen, zoals 'Zeker nooit een goede man gehad'. Trans vrouwen worden soms zelfs aangerand, mensen gaan dan even 'voelen' wat echt is en wat niet. Aanraken is aanranden. Zeker op plaatsen van het lichaam waar niemand zonder toestemming aan hoort te komen."

Het geweld is vaak zo keihard. Hoe komt dat?

"Dat moet je aan de daders vragen. In 'Opsporing Verzocht' komen natuurlijk wel de excessen. Voor dat geweld moet je in het hoofd van de dader kruipen: Iemand is anders dan jij en dat moet er blijkbaar uitgeslagen worden. Dat snap ik nog steeds niet, ook niet na dertig jaar politie ervaring. Door beroepsdeformatie schrik ik niet gauw meer van geweld. Maar sommige zaken blijven me altijd bij."

Waar komt 'homofobie' vandaan?

"Het gaat om afkeer. De basis daarvan is misschien angst voor wat je niet kent. Die afkeer leidt tot haat, die haat tot geweld. Belangrijk is dat je inziet dat het goed is als mensen van elkaar houden. En dat de man/vrouw relatie niet de enige vorm is om een gelukkig leven te leiden. Mijn neefjes en nichtjes zien mijn vrouw Boukje en mij als tante Boukje en tante Ellie. We zijn al 17 jaar samen en 12 jaar getrouwd. Ze weten niet beter."

Speelt de etniciteit van de daders een rol?

"De politie registreert niet op etniciteit. Dat draagt niet bij aan de waarheidsvinding; wij willen de zaak oplossen. Bij een signalement komt het wel voor. De LHBT gemeenschap zelf zegt dat het vaak mannen met een Marokkaans-Nederlandse achtergrond zijn. Maar macho gedrag speelt zich in alle mogelijk denkbare kringen af.”

Wat kunnen de politie en de gemeente doen?

"Het begint bij scholen en gezinnen. Daar moet de boodschap verspreid worden dat elke relatievorm goed is. De politie is er voor het oplossen van het misdrijf. De norm moet worden dat je 'andere' mensen nooit lastigvalt. Als je iemand aanspreekt op wie hij of zij is, dan is dat verkeerd. De norm moet zijn: Je blijft van elkaar af, gebruikt geen geweld. Wat mensen niet kennen vindt men nu soms eng en zelfs vies. Ik roep omstanders ook op om iets doen. Dan bedoel ik niet ingrijpen bij vechtpartijen, maar niet wegkijken. Ga er maar naast staan. Hoezo heb je iets tegen deze mensen? Alleen maar omdat die anders zijn?"

Doet de stad genoeg?

"Wat mij betreft is Amsterdam nog steeds de Gay Capital. Burgemeester Van der Laan, hoofdcommissaris Aalbersberg en het hoofd van het Openbaar Ministerie Hofstee maken daar veel werk van. De norm is op dat niveau heel duidelijk."