AMSTERDAM - Met een paneldiscussie opende gisteren de tentoonstelling Authentieke Amsterdamse bruine kroegen in de Amstelkerk. De centrale vraag van de avond: op welke manier kunnen gemeente en inwoners de Amsterdamse bruine kroeg steunen, zonder het ondernemerschap van kroegeigenaren te beknotten?

In de kerk kwamen veel van de 38 kroegbazen bijeen die een plek kregen in het boek Authentieke Amsterdamse bruine kroegen. Aan tafel schoven daarnaast politici, erfgoeddeskundigen en liefhebbers aan. Gespreksleider Koen Kleijn leidde het gesprek langs erfgoed, sociale waarde en gemeentelijk beleid, staat te lezen op oost-online.

Motie zonder vervolg

Aanleiding voor het debat vormt een motie uit 2023 van de PvdA in de Amsterdamse gemeenteraad, waarin om bescherming van de bruine kroeg werd gevraagd. Concreet beleid bleef tot nu toe uit. Dat contrasteert met Rotterdam, waar tien kroegen inmiddels de status 'Echt Rotterdams erfgoed' dragen.

PvdA-fractievoorzitter Lian Heinhuis, indiener van de motie, benadrukte het bredere belang van de kroeg: 'Het was heel hoopvol om te zien hoeveel mensen het erfgoed van de bruine kroeg waarderen en vooral ook het belang van haar sociale functie zien voor de toekomst. Bruine kroegen horen daarom echt bij de ziel van de stad en moeten beschermd worden.'

Heinhuis verwees daarbij naar het initiatiefvoorstel waarmee zij de bruine kroeg als typisch Amsterdams fenomeen wil veiligstellen, juist nu klassieke cafés verdwijnen en plaatsmaken voor formules als juicebars die meer op toeristen zijn gericht.

Stad in verandering

Sociaal geograaf Universiteit van Amsterdam-onderzoeker Fenne Pinkster plaatste een bredere stedelijke context. In haar recente analyse in Het Parool beschreef zij hoe de uitholling van de binnenstad versnelt, mede door sociale media en toeristische trends. Die dynamiek zet ook de traditionele kroeg onder druk.

Caféeigenaar en kroegenkenner Remco Boas bracht het perspectief van de ondernemer in. Hij wees op de spanning tussen bescherming en bewegingsvrijheid: regelgeving kan behoud stimuleren, maar kan ook knellen bij overnames, renovaties of een wisseling van generatie achter de bar.

Erfgoed, ook in Oost en de oostelijke binnenstad

Erfgoeddeskundige Inge Molenaar, bestuurslid van Stichting De bruine kroeg, onderstreepte het belang van zichtbaarheid. De jaarlijkse Dag van de Bruine Kroeg speelt daarin een rol en dat vindt ook plaats in cafés buiten het centrum, waaronder in Oost.

Tentoonstelling tot eind februari

De fototentoonstelling toont 38 Amsterdamse bruine kroegen met een authentiek interieur, vastgelegd door fotograaf Dingena Mol. Boek en tentoonstelling vormen samen een project van Stichting Toon het Amsterdams Erfgoed en laten zien wat er op het spel staat nu opvolging, stijgende huren en functiewijzigingen steeds vaker op de loer liggen.

De tentoonstelling blijft tot en met vrijdag 27 februari 2026 gratis toegankelijk op werkdagen tussen 10.00 en 17.00 uur in de Amstelkerk aan het Amstelveld.