2.4 ℃
Twaalf partijen gingen met elkaar in gesprek over vier thema's die in de stad volop leven: economie, massatoerisme, bereikbaarheid en wonen. In de zaal klonk gemor over de ruime spreektijd voor twee zittende wethouders van PvdA en GroenLinks. Vanuit het publiek klonk kritiek, zeker omdat beide partijen landelijk al samen optrekken en na de verkiezingen één fractie vormen.
Vier tafels, vier thema's
Debatleider Nicolai Brannan opende de avond met een duidelijke opzet: vier thema's, vier tafels. De komende weken strijden twaalf lijsttrekkers om de 45 zetels in de Amsterdamse gemeenteraad. Het debat startte bij de economie.
Aan tafel namen SP, Partij voor de Dieren, VVD en GroenLinks plaats. Anke Bakker (PvdD) uit de Indische Buurt en Angelo Delsen, nieuw gezicht en lijsttrekker van de SP uit de Transvaalbuurt, deden mee aan het gesprek. Iedere lijsttrekker kreeg dertig seconden voor een openingsstatement.
GroenLinks-lijsttrekker Zita Pels pleitte voor ruimte aan duurzame ondernemers. 'Geen bedrijven die alleen komen halen en niets teruggeven.' De Partij voor de Dieren legde de nadruk op verantwoordelijkheid richting volgende generaties en koos voor duurzame groei met voorzieningen voor iedereen.
Economie: groei of grenzen?
De VVD zette als enige vol in op economische groei. Volgens lijsttrekker Daan Wijnands blijft die groei nodig om voorzieningen te kunnen betalen. Aan tafel leverde dat direct scherpe tegenreacties op. Zita Pels sprak over 'economie voor de happy few' en stelde grenzen aan bedrijven als Microsoft en kunstmestfabriek ICL.
De SP koos nadrukkelijk positie voor kleine ondernemers en koppelde economie aan leefbaarheid in de wijk. Een voorbeeld rond Booking.com, pal naast de OBA, leidde tot een opvallend moment. Op de vraag of zulke bedrijven beter buiten de stad passen, antwoordde de SP bevestigend.
Anke Bakker noemde de economische blik van de VVD ouderwets en schoof welzijn van mens en dier naar voren. Volgens haar draait beleid om meer dan cijfers alleen. Ze verwees daarbij ook naar de Lutkemeerpolder, waar plannen voor bedrijvigheid botsen met landbouw, natuur en voedselzekerheid. Voor de PvdD staat deze polder symbool voor andere keuzes.
GroenLinks gaf aan te willen werken aan meer zelfstandigheid van de stad. Minder afhankelijkheid van grote internationale bedrijven zoals Microsoft hoorde daar volgens Pels bij. Een opmerking van Wijnands: 'gooi dan je telefoon maar uit het raam', bleef in de zaal hangen.
Haven, MKB en schone lucht
De SP bleef hameren op betaalbare huren voor kleine ondernemers. GroenLinks sprak over zelf vastgoed ontwikkelen om het midden- en kleinbedrijf lucht te geven. De VVD richtte de blik op de haven, die volgens Wijnands meer aandacht verdient de komende jaren als economische motor.
De Partij voor de Dieren bracht het debat terug naar gezondheid. 'Wat betekent een baan als schone lucht verdwijnt?' stelde Bakker. Ze pleitte voor het uitfaseren van fossiele activiteiten in de haven, net als veevoer en bio-industrie.
Massatoerisme onder de loep
Het tweede debat draaide om overlast door massatoerisme. PvdA-lijsttrekker Sofyan Mbarki opende met een pleidooi voor balans. Bezoekers blijven welkom, maar leefbaarheid vraagt om ingrijpen. Niets doen noemde hij geen optie.
Volt-lijsttrekker Juliet Broersen pleitte voor verdere verhoging van de toeristenbelasting en waarschuwde voor verpretparkisering. CDA'er Havelaar sprak over jarenlang falend beleid en vroeg aandacht voor kwaliteitstoerisme.
JA21-lijsttrekker Sytze Rijpkema wilde de norm van maximaal 20 miljoen hotelovernachtingen loslaten en inzetten op spreiding door de stad. Dat voorstel kreeg weinig bijval aan tafel.
De PvdA zette stevig in op maatregelen: minder riviercruises, een hotelstop en een coffeeshopverbod voor buitenlandse bezoekers in de binnenstad via het ingezetenencriterium. Het CDA steunt dat idee al langer. Volt uitte zorgen over mogelijke toename van straatdealers.
Mbarki domineerde het debat met directe vragen aan zijn tafelgenoten. Op een luchtig moment merkte Havelaar op: 'Gaan jullie nu elkaar interviewen?'
Toeristenbelasting en riviercruises
De discussie verschoof naar de toeristenbelasting. Volt zag verhoging als effectief middel. Het CDA wees erop dat bezoekers dan buiten de stad overnachten en alsnog naar Amsterdam reizen. Havelaar stelde kritische vragen over het halveren van riviercruises. Volgens hem trekken deze vooral bezoekers die het Rijksmuseum bezoeken en niet in de grachten staan te plassen of in een TikTok-rij staan.
Mbarki hield vast aan koerswijziging richting kwaliteitstoerisme. Amsterdam telt al de hoogste toeristenbelasting van Europa, maar verdere verhoging sloot hij niet uit. CDA toonde zich daartegen terughoudend. JA21 wilde eerst landelijke btw-maatregelen afwachten. Aan het einde van dit debatdeel constateerde debatleider Brannan opvallende overeenstemming tussen PvdA en JA21 op het punt van een mogelijke verhoging.
Wonen: bouwen of betaalbaarheid
In het slotdebat over wonen kwamen de politieke verschillen scherp naar voren. VVD en D66 legden de nadruk op meer bouwen. GroenLinks en PvdA richtten zich op betaalbaarheid. 'Huizen zijn er voor mensen, niet voor huisjesmelkers', stelde Zita Pels.
De VVD waarschuwde dat zonder extra koopwoningen gezinnen de stad verlaten. D66-lijsttrekker Van der Horst nam een positie tussen beide kampen in. De VVD noemde D66 een onbetrouwbare partner, terwijl GroenLinks en PvdA het bouwen van 9000 woningen onrealistisch noemden. De pijlen gingen duidelijk richting D66 en dat zal de komende weken doorgaan in de campagne.
Uitzending
Amsterdam Kiest – Het Openingsdebat staat zaterdag 31 januari om 20.15 uur op AT5
.
