AMSTERDAM - Amsterdam wil naar een circulaire economie: een economie waarin we grondstoffen en producten keer op keer hergebruiken. Amsterdamse bewoners en ondernemers doen al veel. Zo worden kapotte spullen in repaircafés gerepareerd en delen steeds meer Amsterdammers een auto.

Ook het scheiden van afval is circulair. Tot nu toe zijn we vooral aan het ‘downcyclen’: hoogwaardige producten worden bijvoorbeeld gebruikt als fundering voor wegen. Veel slimmer is ‘upcyclen’: het afgedankte product krijgt een gelijkwaardig of zelfs hoogwaardiger tweede leven. Bijvoorbeeld smartphones ‘remontabel’ maken: de fabrikant haalt ze uit elkaar, vervangt een enkel element en ze zijn weer up to date.

Voorbeelden

Iedereen kan een steentje bijdragen. Er zijn steeds meer grote en kleine initiatieven en projecten. Ze laten zien hoe creatief Amsterdammers en ondernemers zijn in het verduurzamen van de stad en het circulair maken van de economie. In alle stadsdelen hebben we al mooie voorbeelden van hoe afval een nuttige toepassing kan krijgen.

Noord: bankjes van afval

WASTED is een buurtlaboratorium voor kleinschalige plastic afvalverwerking in het Noorderpark. Het lab laat zien wat er met uw afval gebeurt. Samen met buren, vrienden, scholen en anderen schept het lab uit afval nieuwe toepassingen, zoals WASTED Blokken. Hiermee worden nieuwe, handige voorwerpen voor de buurt gebouwd, zoals bankjes in het Noorderpark. Meer weten, meedoen? www.wastedlab.nl

Zuid: een op-en-top duurzame stadsdeelwerf

Er moest een nieuwe werf komen voor stadsdeel Zuid, dus meteen maar zo duurzaam mogelijk. Dat is gelukt. In de wasstraat wordt 80 procent water bespaard, en het gebouw is volledig energieneutraal. Ook is er veel aan upcycling gedaan: meubels van sloophout, wanden met hout van omgekapte Amsterdamse bomen en stoelbekleding met rubber uit oude binnenbanden.

West: van etensafval naar energie

In het Westerpark staat weer een gasfabriekje. Al het organische afval van tien restaurants rond de Westergasfabriek wordt ter plekke omgezet in biogas. Dat gas wordt verstookt voor elektriciteit van duurzaam energiebedrijf Vandebron. De vergistingsinstallatie van het bedrijf, The Waste Transformers, past precies in één zeecontainer. Ook de resterende compost wordt ter plekke gebruikt, in het park.

Zuidoost: herenplas

Vanaf januari vangt AFAS Live (was: Heineken Music Hall) alle urine van mannen op en haalt er fosfaat uit. Als de 13.000 liter-tank vol is, gaat de inhoud per tankwagen naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie in het Westelijk Havengebied. Daar zetten ze het fosfaat uit de urine, in een aparte installatie, om in struviet, een zeer vruchtbare mestsoort.

Centrum: plastic vissen in de grachten

Plastic Whale wil de wereld plasticvrij maken, te beginnen met Amsterdam. Daarom organiseren ze allerlei events, zoals na Koningsdag gezamenlijk plastic vissen. Iedereen kan meedoen, ook zonder boot. Van het grachtenplastic worden onder andere skateboards en boten gemaakt. En ze hebben samen met museum Het Grachtenhuis een leerzaam en leuk scholenprogramma ontwikkeld. Zie ook www.plasticwhale.org.

Nieuw-West: verder dan koffiedik kijken

Koffiedik, hoeveel gooien we er wel niet van weg? Terwijl het prima teeltgrond is voor eetbare paddenstoelen. Het bedrijf GRO aan de Nieuwe Hemweg verzamelt koffiedik, teelt er oesterzwammen op en maakt daarvan vegetarische hamburgers, bitterballen en kroketten. Ondernemingen die koffiedik leveren kunnen de kroketten verkopen die daar indirect uit voortkomen.

Oost: geld besparen met afval

Bij Zero Waste Lab (Dapperplein 84) kunnen buurtbewoners jute zakken krijgen om afval te scheiden. Bij inlevering van elke jute zak ontvangen ze een waardemunt die ze bij lokale ondernemers kunnen verzilveren. Bijvoorbeeld voor een gratis kopje koffie, korting op verse groenten, kleding of een nieuwe leesbril. Het ingeleverde afval wordt gerecycled en ge-upcycled. Zie ook www.degezondestad.org.