AMSTERDAM - De opkoopbescherming, die de gemeente Amsterdam per 1 april 2022 heeft ingevoerd, is samen met landelijke maatregelen een effectief middel gebleken in de strijd tegen de wooncrisis. Uit een recente evaluatie van 2022 tot en met 2024 blijkt dat het aantal woningen dat wordt opgekocht voor verhuur (buy-to-let) fors is gedaald. Dit is goed nieuws voor Amsterdammers, en met name starters, die op zoek zijn naar een koopwoning om zelf in te wonen.

Wethouder Zita Pels (Volkshuisvesting): "De wooncrisis is groot in Amsterdam. Daarom
moeten we alles op alles zetten om de woningen in onze stad beschikbaar te houden voor Amsterdammers die er zelf willen wonen. Deze maatregel helpt daarbij."

Het college van b en w ziet de aanpak van de huidige wooncrisis als prioriteit. Woningen zijn om in te wonen, niet primair om geld aan te verdienen. De opkoopbescherming verbiedt het verhuren van goedkope en middeldure koopwoningen gedurende de eerste vier jaar na aankoop. De belangrijkste resultaten van de evaluatie zijn:

• Sterke daling buy-to-let: In 2020 en 2021 werd nog respectievelijk 21% en 9% van de woningen gekocht door (potentiële) particuliere verhuurders. In 2024 is dit percentage gedaald tot slechts 3%. Van de woningen die direct onder de opkoopbescherming vallen, werd slechts 2% gekocht door verhuurders.

• Groter aanbod: De daling van buy-to-let heeft geleid tot een toename van het woningaanbod voor kopers en starters die de woning zelf willen betrekken.

• Verandering van huur naar koop: In 2024 veranderden meer woningen van particuliere huur naar eigenaar-bewoning dan andersom (8.247 versus 3.440). Dit vergroot de kansen van met name starters op de koopmarkt.

Geen verschuiving naar duurder segment

Een risico van de opkoopbescherming was dat investeerders hun aandacht zouden verleggen naar woningen nét boven de grens van de regeling. De evaluatie wijst uit dat dit niet is gebeurd. De grens van de opkoopbescherming wordt jaarlijks geactualiseerd met de WOZ waarde, waardoor de goedkope en middeldure woningen beschermd blijven. Een uitbreiding van de grens naar 80% van de koopwoningvoorraad is juridisch niet mogelijk, aangezien de Huisvestingswet gemeenten enkel toestaat goedkope en middeldure woningen te beschermen.

Het college van b en w wil de opkoopbescherming in stand houden en deelt de resultaten met het Rijk als input voor de landelijke evaluatie in 2026