AMSTERDAM - De gemeente Amsterdam heeft een draagvlakonderzoek uitgevoerd naar de wens voor een monument voor gastarbeiders. Het doel is een plek te creëren die het verleden en heden van gastarbeiders eert. Uit het onderzoek is gebleken dat er brede steun is voor een monument. Het college heeft een budget van 400.000 euro vrijgemaakt voor de realisatie van het monument.


Wethouder Touria Meliani (Kunst en Cultuur): “Gastarbeiders zijn onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Amsterdam. Ze hebben niet voor niets een eigen plek in de Canon van de stad. Vanaf de jaren zestig kwamen mensen uit onder meer Turkije, Marokko, Zuid-Europa en het voormalig Joegoslavië om het arbeidstekort op te vangen. Wat oorspronkelijk als tijdelijk werd bedoeld, werd blijvend, en velen hebben meegebouwd aan het Amsterdam van vandaag. Binnen de gemeenschap van gastarbeiders en hun families leeft een sterke behoefte om deze geschiedenis te blijven herinneren. Het monument moet niet alleen de veerkracht, trots en bijdragen van gastarbeiders laten zien, maar ook het harde werk, de eenzaamheid en de offers die zij hebben gebracht.”

Het onderzoek

Op initiatief van raadsleden Koyuncu (DENK), Bouhassani (PvdA) en Bentoumya (GroenLinks) is een draagvlakonderzoek voor een monument ter ere van gastarbeiders uitgevoerd. Het onderzoek richtte zich op participatie en directe input vanuit de betrokken gemeenschappen. Via acht participatiebijeenkomsten, twee stadsgesprekken en negen pop-upgesprekken werd inzicht verkregen in de behoefte van betrokken gemeenschappen aan een monument. Het onderzoek had als doel inzicht te krijgen in de behoefte en wenselijkheid van een monument. Ook werd onderzoek gedaan naar wat het monument zou moeten representeren, en wat de vorm van het monument en een geschikte locatie zouden zijn.

Het onderzoek is uitgevoerd door Marlies van Opheusden, Ole Lechner, Merel Moes en Emin Batman van Studio Batman, een interdisciplinaire ontwerpstudio van onafhankelijke onderzoekers en makers. Het volledige onderzoek is te downloaden via Rapport 'Plaats van Herinnering'.

Resultaten

De resultaten van het draagvlakonderzoek laten zien dat er steun is voor een gastarbeidersmonument, hoewel meningen verschillen over de vorm en betekenis. Deelnemers zien het als erkenning en herinnering, vooral om te voorkomen dat deze geschiedenis verdwijnt uit het collectieve bewustzijn. Dit monument draagt zo ook bij aan een inclusieve openbare ruimte waarin meer Amsterdammers zich herkennen. De locatie, vorm, naam en kunstenaar worden in een later stadium bepaald en het monument zal naar verwachting in 2027 gereed zijn. Voor het monument is 400.000 euro gereserveerd in de Voorjaarsnota 2025.