AMSTERDAM - Vanmiddag heeft de Commissie Toekomst Joods Amsterdam het advies ‘Nesjomme in Mokum: de toekomst van Joods Amsterdam’ gepresenteerd. Deze onafhankelijke commissie is in het leven geroepen om te adviseren over de besteding van de 25 miljoen euro die het college van B en W heeft vrijgemaakt voor de toekomst van Joods leven in Amsterdam. Om tot haar advies te komen heeft de commissie gesproken met diverse Joodse organisaties, ervaren financiers en individuen met uiteenlopende achtergronden binnen Joods-Amsterdamse gemeenschappen. De commissie, onder leiding van Jet Bussemaker, heeft het adviesrapport overhandigd aan het college van burgemeester en wethouders. Er volgt op een later moment een bestuurlijke reactie op het rapport.

Op 24 april 2025 bood burgemeester Femke Halsema tijdens de Jom Hasjoa-herdenking in de Hollandse Schouwburg excuses aan voor de rol van de gemeente Amsterdam tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. In haar toespraak erkende zij dat de gemeente haar Joodse inwoners ‘’gruwelijk in de steek heeft gelaten’’. Tegelijkertijd kondigde het college van burgemeester en wethouders aan 25 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de toekomst van Joods leven in Amsterdam.

Jet Bussemaker (voorzitter Commissie Toekomst Joods Amsterdam):”Ik hoop dat dit advies bijdraagt aan een toekomst met ruimte voor de veelzijdigheid en meerstemmigheid van het Joodse leven: gebonden en ongebonden Joden, georganiseerd en niet-georganiseerd, alleen of samen met andere Amsterdamse organisaties en Amsterdammers. Maar altijd verbonden met Mokum, de stad waarmee Joodse gemeenschappen onlosmakelijk verbonden zijn.”

Onafhankelijk fonds
De commissie adviseert om de 25 miljoen euro onder te brengen in een onafhankelijk fonds, beheerd door een stichting. Dit fonds moet de middelen gespreid uitkeren over een periode van 20 tot 25 jaar, zodat een langdurige impact kan worden gerealiseerd. Het fonds moet zowel structurele initiatieven als kleinschalige, innovatieve projecten ondersteunen. Bijzondere aandacht gaat uit naar jongeren, als vertegenwoordigers van de nieuwe generatie. Het fonds moet ruimte bieden aan de veelzijdigheid van de Joodse identiteit, zowel religieus als cultureel, en voor nieuwe vormen van Joodse expressie. Daarnaast benadrukt de commissie het belang van verbinding, dialoog en samenwerking. Dit geldt zowel binnen Joodse gemeenschappen als in de relatie met andere groepen in de stad.

Relatie met gemeentelijk beleid
De commissie benadrukt dat het fonds aanvullend moet zijn op bestaande gemeentelijke initiatieven. Ook wijst de commissie erop dat het belangrijk is dat Joods leven een structurele plek behoudt in gemeentelijk beleid over diversiteit en inclusie, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan Joodse geschiedenis en cultuur in stedelijke campagnes en het onderwijs.

Joods leven
De commissie stelt dat Joods leven onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis en identiteit van Amsterdam. Door te investeren in kennis, cultuur en zichtbaarheid in de publieke ruimte, kan het fonds bijdragen aan een veerkrachtige Joodse aanwezigheid in Amsterdam, verbonden met de stad en haar inwoners.