AMSTERDAM - De gemeente Amsterdam en Justitieel Complex Zaanstad gaan nauwer samenwerken om Amsterdamse gedetineerden beter voor te bereiden op hun terugkeer in de samenleving. Op woensdag 3 juni 2026 tekenen beide partijen een intentieverklaring, waarin wordt vastgelegd dat al vroeg tijdens de detentie wordt gestart met begeleiding op het gebied van werk, schulden en andere basisvoorwaarden voor duurzame re-integratie. Het doel is om de overgang van detentie naar de samenleving soepeler te maken, recidive te verminderen en bij te dragen aan een veiligere stad.

Jaarlijks keren 1.500 tot 1.600 Amsterdamse gedetineerden terug naar de stad. Voor veel van hen is het lastig om een stabiel leven op te bouwen. Problemen zoals schulden, werkloosheid en een gebrek aan huisvesting vergroten de kans op terugval in crimineel gedrag. Door al tijdens detentie te beginnen met begeleiding, kunnen deze problemen eerder worden aangepakt. Dit vergroot de kans op een succesvolle terugkeer in de samenleving en verkleint de kans op recidive. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse laat zien dat elke euro die wordt geïnvesteerd in re-integratie, de samenleving 1,34 euro oplevert.

Wethouder Rutger Groot Wassink (Sociale Zaken): “Een inclusieve stad geeft mensen de kans om opnieuw te beginnen. Door samen met Justitieel Complex Zaanstad al vroeg in detentie te starten met begeleiding, kunnen we mensen sneller perspectief bieden, bijvoorbeeld met werk of andere ondersteuning. Dit helpt hen om aan een stabiele toekomst te bouwen en draagt tegelijkertijd bij aan een veilige en leefbare stad.”

Eerder starten met begeleiding
Bij de start van detentie wordt een re-integratietraject opgesteld door de penitentiaire instelling en de reclassering. Nieuw is dat de gemeente Amsterdam vanaf het begin aan het traject deelneemt. Samen wordt bekeken welke ondersteuning nodig is en hoe die zo goed mogelijk kan aansluiten op de situatie van de gedetineerde. Door deze samenwerking kan de begeleiding eerder en gerichter worden ingezet, bijvoorbeeld bij het regelen van een identiteitsbewijs, huisvesting of zorg. Daarnaast wordt de begeleiding naar werk verbeterd. De gemeente sluit aan bij bestaande trajecten binnen de penitentiaire instelling, zoals magazijnwerk of kappersopleidingen. Dit maakt de begeleiding naar werk effectiever en sluit beter aan op wat iemand al doet of kan. Het doel is om jaarlijks minimaal vijftig ex-gedetineerden aan een baan te helpen.

Samenwerking binnen landelijke afspraken
Met deze intentieverklaring versterkt Amsterdam, vooruitlopend op de herziening van het landelijke Bestuurlijk Akkoord Kansen bieden voor re-integratie, de samenwerking met Justitieel Complex Zaanstad. Dit akkoord legt vast dat gemeenten, DJI en reclasseringsorganisaties samenwerken om gedetineerden beter voor te bereiden op hun terugkeer. Amsterdam loopt hierop vooruit door al tijdens detentie intensiever samen te werken en eerder te starten met begeleiding.