AMSTERDAM - Amsterdam opent deze zomer de eerste koelteplekken in de stad. Zodra het Amsterdams Hitteplan actief is, kunnen bewoners hier gratis terecht om af te koelen, water te drinken, naar het toilet te gaan of even te ontspannen met een spelletje. Er doen twaalf locaties mee aan de pilot, waaronder Stadsboerderij Osdorp, Albert Heijn XL Osdorpplein en de Meervaart.

Extreme hitte is steeds vaker een gezondheidsrisico in de stad. Door klimaatverandering neemt het aantal warme en tropische dagen toe. In een versteende en verdichte stad blijft warmte bovendien langer hangen, ook ’s nachts. Niet iedere Amsterdammer kan zich daar even goed tegen beschermen. Ouderen, jonge kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een kwetsbare gezondheid, bewoners van woningen die snel opwarmen lopen extra risico op gezondheidsklachten door hitte.

Wethouder Alexander Scholtes: “Dit laat zien wat er wél kan als Amsterdam samen de schouders eronder zet. Van supermarkt tot stadsboerderij en van theater tot bibliotheek: organisaties in de buurt openen hun deuren voor Amsterdammers die verkoeling nodig hebben. Dat is belangrijk, want extreme hitte vraagt om een stad die voorbereid is. Want verkoeling mag niet afhangen van je inkomen, je netwerk of de woning waarin je woont. Daarom maken we het met deze koelteplekken concreet: dichtbij, gratis en op plekken die mensen kennen.”

Koeltekaart

GGD Amsterdam sprak vooraf met buurtbewoners over de vraag waar zij tijdens een hittegolf naartoe zouden willen als hun woning te warm wordt. Op basis van die gesprekken zijn locaties benaderd die goed passen bij het dagelijks leven in de buurt. De deelnemende organisaties stellen tijdens warme dagen hun deuren open en bieden voorzieningen zoals drinkwater, zitplekken, toiletten en informatie over omgaan met hitte. Organisaties die ook willen bijdragen aan een koelere stad, kunnen zich via de site van de Koeltekaart aanmelden om hun locatie open te stellen als koelteplek.

De meeste koelteplekken liggen in Nieuw-West omdat dit stadsdeel rood scoort op de hitterisicokaart. Deze kaart laat zien dat het risico op hittestress daar in meerdere buurten groter is. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar hoe warm het wordt, maar ook naar hoeveel schaduw er is, hoeveel mensen er wonen die extra kwetsbaar zijn voor hitte en hoe dichtbij een koele plek, zoals een park, is. Daarom start de pilot juist op plekken waar de behoefte aan toegankelijke verkoeling groot is.

Op de nieuwe Koeltekaart van GGD Amsterdam kunnen bewoners zien welke koelteplekken meedoen en welke voorzieningen er per locatie zijn. Het gaat om plekken die bewoners vaak al kennen uit hun dagelijks leven, zoals een supermarkt, theater, stadsboerderij of bibliotheek. Juist dat maakt de plekken laagdrempelig: bewoners hoeven niet ver te reizen en kunnen terecht op een plek die vertrouwd voelt.

Onderdeel van Amsterdams Hitteplan

De koelteplekken zijn onderdeel van het Amsterdams Hitteplan. Dat plan treedt in werking zodra het Nationaal Hitteplan actief is. De gemeente, GGD en maatschappelijke partners werken dan samen om gezondheidsproblemen door hitte zoveel mogelijk te voorkomen. Maatregelen die genomen worden zijn onder andere: de buurtteams delen ventilatoren uit aan mensen die het nodig hebben, energiecoaches komen langs met advies en materiaal tegen de hitte.