AMSTERDAM - Sinds de lancering in mei 2025 heeft ChatAmsterdam een vaste plek gekregen in het dagelijks werk van veel Amsterdamse ambtenaren. Dat blijkt uit de eerste resultaten van de interne assistent voor artificial intelligence (AI), waaruit naar voren komt dat duizenden medewerkers ChatAmsterdam gebruiken om hun werk te ondersteunen. Zo stellen zo’n 2.900 gemeenteambtenaren per maand ongeveer 90.000 vragen aan ChatAmsterdam. De gemeente werkt verder aan de ontwikkeling van de applicatie, onder andere door te onderzoeken welke AI-modellen geschikt zijn voor gebruik binnen de overheid. De kennis die dat oplevert, deelt Amsterdam met andere gemeenten om samen stappen te zetten richting een verantwoorde inzet van AI.

Wethouder Alexander Scholtes (ICT en Digitale Stad): “Technologische innovatie is een groot goed. AI kan ambtenaren helpen om hun werk beter en efficiënter uit te voeren. Maar als overheid hebben we ook de verantwoordelijkheid om die technologie zorgvuldig in te zetten. Met ChatAmsterdam laten we zien dat we op digitaal vlak steeds autonomer worden, door zelf regie te houden over onze eigen documenten en gegevens. Zo zorgen we dat ambtenaren met AI kunnen werken, zonder dat gevoelige informatie buiten de gemeentelijke organisatie terechtkomt.”

Gebruik in de praktijk

Op dit moment zijn 7.650 medewerkers geregistreerd als gebruiker van ChatAmsterdam. Zo’n 2.800 medewerkers gebruiken de applicatie actief, waarvan ongeveer duizend dit meer dan twee dagen per week doen. Die laatste groep stijgt maandelijks met 10 tot 15 procent, wat laat zien dat ambtenaren ChatAmsterdam steeds vaker inzetten voor het dagelijkse werk.

Het gebruik is breed verspreid over de organisatie en omvat onder meer het schrijven en verbeteren van teksten, het samenvatten van informatie en het analyseren van complexe documenten. Door dit soort taken te ondersteunen, helpt ChatAmsterdam ambtenaren om tijd vrij te maken voor bijvoorbeeld taken die vragen om menselijk contact. Bovendien kunnen medewerkers trainingen volgen over verantwoord gebruik van AI om te leren hoe zij dit op een zorgvuldige en effectieve manier inzetten in hun werk. Op deze manier draagt ChatAmsterdam bij aan het vergroten van de AI-geletterdheid binnen de organisatie.

Digitale autonomie

De gemeente Amsterdam kiest er bewust voor om regie te houden op de inzet van AI binnen de organisatie. ChatAmsterdam laat zien hoe overheden digitaal autonomer kunnen worden: ambtenaren maken gebruik van AI, terwijl de informatie binnen de eigen omgeving blijft en niet wordt gebruikt voor het trainen van commerciële modellen. Daarmee verkleint de gemeente het risico op datalekken en ongewenst gebruik van gevoelige informatie.

Een belangrijk onderdeel van de digitale strategie van de gemeente is de manier waarop ze omgaat met zogenoemde taalmodellen achter bijvoorbeeld ChatAmsterdam, die teksten kunnen begrijpen en genereren. Er bestaan duizenden taalmodellen met grote verschillen in prestaties, energieverbruik en transparantie. Daarom heeft Amsterdam een eigen toetsingskader ontwikkeld om taalmodellen te beoordelen op onder meer duurzaamheid, feitelijkheid, en transparantie over trainingsdata en kosten. Het overzicht met de uitkomsten van deze beoordelingen is openbaar beschikbaar. Door deze kennis te delen, draagt Amsterdam bij aan uitwisseling tussen overheden en publieke organisaties en laat zij zien hoe verantwoorde keuzes over AI gezamenlijk kunnen worden gemaakt.