AMSTERDAM - Het ligt waar je het niet wilt zien en het wordt neergezet op plekken waar het niet mag: afval. Het is een probleem waar Amsterdam een oplossing voor zoekt. Het Binnenstad Offensief, een team van 70 handhavers en 70 agenten dat overlast en criminaliteit in de binnenstad tegengaat, helpt daarbij.

Een rondje Haarlemmerdijk - Haarlemmerstraat - Brouwersgracht en Haarlemmerplein laat zien dat er genoeg reden is voor verbetering. Afval hier, afval daar, afval is overal. Li-Swan Tjen heeft vanuit haar woning aan de Vinkenstraat bijna perfect uitzicht op de Eenhoornsluis. Nóg perfecter zou het  zijn als de mooie sluis niet vol zou liggen met afval. De afvalzakken zijn niet op twee handen te tellen. De containers zitten vol, écht vol.

Hield mijn hart vast

“Die vuilniszakken blijven zich ophopen,” vertelt Li-Swan wijzend naar de berg afval een paar meter bij de sluis vandaan. “Die lag er voor het weekend al, terwijl we al twee ophaalmomenten verder zijn. Het is zo zonde.” Li-Swan woont al meer dan veertig jaar met veel plezier in deze buurt en maakte veel veranderingen van dichtbij mee. Dat waren voornamelijk positieve veranderingen, want de buurt is er volgens haar op vooruit gegaan. “Maar toen in 2012 de Haarlemmerstraat tot beste winkelstraat van Nederland werd uitgeroepen, hield ik mijn hart vast. Een logisch gevolg van zo’n onderscheiding is een ander soort publiek, populaire horeca, toeristen en meer drukte.”

Zak naast zak

Zodra iemand afval buiten de ophaaltijden op straat zet, staat de volgende zak er zo naast. “Afval trekt afval aan. Ik woon hier met plezier, het is een geweldige buurt en ik ga hier nog lang niet weg, maar het visitekaartje van de buurt wordt er niet beter van. Het is smerig, duiven en meeuwen trekken zakken open, het stinkt, buurtbewoners zijn bang voor ongedierte. Volle containers maken elke straat onaantrekkelijk. Als dingen zo nu en dan gebeuren is het niet erg. Maar afval is een constant probleem. Soms schaam ik mij als er mensen op bezoek komen. Je wilt hen laten zien hoe mooi deze buurt is. Vuilnis hoort daar niet bij.”

De mooie eigenschappen

Li-Swan merkt dat de toename van Airbnb bijdraagt aan meer afval op straat, maar wil de schuld niet alleen in de schoenen van toeristen schuiven. “Ook enkele buurtbewoners schijnen maling te hebben aan de regels en bedrijven en horeca maken hun handen tevens vuil aan dit probleem. Onlangs stond er een halve slaapkamer aan meubels langs de weg. Dat gebeurde op klaarlichte dag, maar niemand zei wat. Ik zou dat wel doen, maar ook niet altijd hoor,” lacht Li Swan. “Ik ben er heus niet de hele dag mee bezig. Ik focus mij gelukkig genoeg op de mooie eigenschappen van deze buurt. Zoals de gezelligheid, de leuke winkels en buren die inmiddels vrienden zijn geworden.”

Binnenstad Offensief niet voor niets

Het moge duidelijk zijn: afval is niet voor niets één van de focuspunten van het Binnenstad Offensief. Het team van handhaving en politie was al sinds de start in december 2016 actief in de Haarlemmerbuurt. Sinds eind mei is de handhaving op afval bij een aantal hotspots in de stad, waaronder de Eenhoornsluis, toegenomen. Handhavers posten in deze buurt of sporen overtreders op door te zoeken naar adresgegevens in verkeerd geplaatste zakken.

Panel Haarlemmerbuurt

In maart van dit jaar is het panel Haarlemmerbuurt in het leven geroepen om met de bewoners en ondernemers te spreken over wat er speelt en wat het Binnenstad Offensief daaraan kan doen. 23 mei was de eerste bijeenkomst. Li-Swan is als betrokken buurtbewoonster voor het panel Haarlemmerbuurt gevraagd, net als drie andere bewoners, ondernemers, politieagenten, een handhaver van de gemeente en een medewerker van stadsdeel Centrum die betrokken is bij het Binnenstad Offensief. Het resultaat moet zijn: begrip voor elkaar, acceptatie en mogelijke oplossingen.

Li-Swan: “We waren in het begin verbaasd dat de agenten in grote groepen rondliepen. Waarom niet verspreiden?” Wat blijkt? De groep bestaat vaak uit leerlingen die niet alleen op pad mogen. Ook merkten bewoners op dat ingrijpen bij een melding soms lang duurt. “Door samen te komen bij het panel weten we dat politie niet altijd meteen mag ingrijpen. Dat betekent niet dat zij onze klachten niet serieus nemen. Het is fijn dat wij dit nu weten, want het kwam raar op ons over,” zegt Li-Swan. Wat zij in dit panelgesprek te weten komt, speelt zij door aan andere bewoners.

De groep is pas één keer bij elkaar gekomen, maar de volgende bijeenkomsten staan al gepland. In juli lopen Li-Swan en andere bewoners mee met de politie. Ze mogen aangeven welk moment hun voorkeur heeft. Li-Swan: “Dat maakt mij niet zo veel uit, want dat het kan vind ik al heel leuk. Maar als ik toch mag kiezen, dan ga ik voor het meest spannende moment!”