Wie in Amsterdam of de regio een nieuwbouwappartement koopt, krijgt al snel een lijst met kopersopties onder ogen. Daartussen zitten keuzes die bepalen hoe makkelijk je woning later slim te maken is. Wat je nu met de ontwikkelaar regelt, scheelt na de oplevering breekwerk, extra kosten en gedoe met de VvE. Dit zijn de vragen die kopers het vaakst stellen.

Wanneer moet je eigenlijk beslissen over domotica?

Eerder dan je denkt. Bij nieuwbouw werkt de ontwikkelaar met sluitingsdata voor meerwerk: na die datum kan de aannemer wijzigingen in leidingwerk en elektra vaak niet meer meenemen. Wil je na de oplevering alsnog kabels in een betonnen wand of vloer, dan wordt het hakken en frezen. In een appartement met geluidseisen en een strak afgewerkte vloer is dat geen kleine klus.

Er speelt nog iets mee. Werk dat na de oplevering door een andere partij wordt uitgevoerd, valt niet onder de garantie van de aannemer. Als je een installatie laat aanpassen, kan dat gevolgen hebben voor de garantie op dat onderdeel. Lees daarom de koperskeuzelijst en de garantievoorwaarden goed door voordat je iets laat wijzigen.

Bedraad of draadloos: wat past bij een appartement?

Beide kan, maar de omgeving telt mee. Nieuwbouwappartementen hebben vaak betonnen wanden en vloeren met wapeningsstaal. Dat dempt draadloze signalen. Daarnaast is de 2,4 GHz-band in een dichtbebouwde stad druk bezet door de wifi van tientallen buren. Zigbee gebruikt dezelfde band, Z-Wave werkt in Europa op 868 MHz en heeft daar minder last van.

Een bedraad systeem, zoals een bussysteem dat via eigen kabels communiceert, is stabiel en niet gevoelig voor storing. Het moet wel tijdens de bouw worden aangelegd en is minder flexibel als je later iets wilt veranderen. Draadloze systemen zijn makkelijker uit te breiden en geschikt als je nog niet precies weet wat je wilt. Veel kopers kiezen een tussenvorm: tijdens de bouw de basis leggen en de slimme apparaten later draadloos toevoegen. Wie de voor- en nadelen van beide routes naast elkaar wil zien, vindt een uitgebreide vergelijking in dit artikel over domotica in nieuwbouw, met aandachtspunten die je kunt meenemen in het gesprek met je ontwikkelaar.

Welke voorzieningen vraag je bij de ontwikkelaar aan?

Ook als je voorlopig niets slims wilt, maken een paar aanpassingen tijdens de bouw het later een stuk eenvoudiger. Bespreek met de kopersbegeleider onder meer:

  • Loze leidingen naar plafonds, het balkon en plekken waar je later sensoren, camera's of zonwering wilt.

  • Bedrade netwerkaansluitingen (UTP) in woonkamer, werkkamer en slaapkamers. Een kabel naar een tweede wifi-accesspoint lost veel bereikproblemen door beton op.

  • Een nuldraad in de schakeldozen. Veel slimme inbouwschakelaars en dimmers hebben die nodig om te werken.

  • Extra ruimte in de meterkast voor een router, switch of hub, met een extra stopcontact.

  • Voorbereiding voor elektrische zonwering of gordijnrails, zodat je die later slim kunt aansturen.

Vraag ook om een tekening waarop staat waar de leidingen werkelijk liggen. Die heb je later nodig als je iets wilt ophangen of aanpassen.

Wat mag je zelf in een appartementencomplex?

In een appartement ben je geen eigenaar van alles om je heen. De gevel, de centrale entree, de intercom en vaak ook de voordeur van je appartement vallen onder de VvE of zijn aan regels gebonden. Een slim slot op je voordeur lijkt een eenvoudige ingreep. Controleer toch eerst of de deur brandwerend is en wat het splitsingsreglement zegt over aanpassingen.

Hetzelfde geldt voor een camera op het balkon of bij de voordeur. Die mag geen openbare ruimte of gemeenschappelijke gangen in beeld brengen zonder goede reden, en de VvE kan er regels over hebben. Een videodeurbel is in een complex met een centrale intercom vaak niet nodig of niet toegestaan. Informeer daarom vooraf welk systeem de ontwikkelaar voor de entree kiest en of dat een koppeling met je telefoon biedt.

Werkt een slimme thermostaat met stadswarmte of een warmtepomp?

Nieuwbouw wordt sinds 2018 in principe zonder gasaansluiting opgeleverd. Rond Amsterdam betekent dat meestal een aansluiting op het warmtenet of een (collectieve) warmtepomp, vaak met vloerverwarming. Dat heeft gevolgen voor slimme regeling.

Bij stadswarmte en warmtepompen levert de installateur of warmteleverancier vaak een eigen thermostaat mee, en niet elk slim model is daarop aan te sluiten. Vraag daarom vóór de sluitingsdatum:

  • welke thermostaat standaard wordt geplaatst en of die een app of koppeling ondersteunt;

  • of het systeem werkt met OpenTherm of een ander protocol;

  • of er per ruimte geregeld kan worden, bijvoorbeeld met aparte zones voor slaapkamers.

Houd er ook rekening mee dat vloerverwarming traag reageert. Snel op- en afschakelen levert daar weinig op, een stabiele temperatuur met kleine aanpassingen werkt beter.

Wat leg je vast vóór de sluitingsdatum?

Zet je wensen op papier en laat ze bevestigen als meerwerk, met een prijs en een tekening. Maak tijdens kijkmomenten op de bouwplaats foto's van open wanden en vloeren, zodat je later weet waar leidingen lopen. Controleer bij de oplevering of de afgesproken aansluitingen er echt zijn en of ze werken. Zo begin je in je nieuwe Amsterdamse woning met een goede basis, en kun je de slimme apparaten in je eigen tempo toevoegen.