Het Leidseplein staat al tientallen jaren bekend als het kloppende hart van het Amsterdamse uitgaansleven. Toch verandert de samenstelling van de horeca in de omliggende straten merkbaar. Waar grote clubs en commerciële ketens lang de boventoon voerden, duiken er steeds vaker zaken op die bewust kiezen voor een intiemere, rauwere sfeer.

Die verschuiving past bij een bredere beweging in de Amsterdamse binnenstad. Bezoekers, zowel Amsterdammers als toeristen, zoeken vaker plekken die karakter hebben in plaats van een gepolijst concept. Het bruine café, ooit gezien als een uitstervend fenomeen, blijkt juist goed aan te sluiten bij die behoefte.

Een voorbeeld van die ontwikkeling is te vinden aan de Korte Leidsedwarsstraat. Daar opende Stone's café Leidseplein als nieuwste vestiging van een horecaconcept dat al sinds 1994 in Amsterdam bestaat. De zaak combineert elementen van het klassieke bruine café met de sfeer van een Engelse pub, en trekt daarmee een gemengd publiek van buurtbewoners en internationale bezoekers.

De wortels van het Amsterdamse bruine café

Het bruine café dankt zijn naam aan de donkere houten betimmering en de door tabaksrook verkleurde muren die deze kroegen kenmerken. Amsterdam telt er naar schatting nog enkele honderden, verspreid over de hele stad. Ze functioneren van oudsher als buurthuiskamers waar vaste gasten elkaar kennen en de kaart beperkt blijft tot bier, jenever en eenvoudige hapjes.

Wat deze cafés onderscheidt van modernere horecaformules is het ontbreken van opsmuk. Er is geen dj-booth, geen uitgebreide cocktailkaart en geen voor sociale media ontworpen interieur. Die eenvoud is precies wat een groeiende groep bezoekers aanspreekt in een stad waar horeca steeds vaker draait om beleving en branding.

Internationale invloeden achter de bruine luiken

Opvallend is dat nieuwe zaken rond het Leidseplein het bruine-cafégevoel combineren met invloeden van buitenaf. De Engelse pub en de Amerikaanse dive bar delen een aantal kernwaarden met het Amsterdamse bruine café: toegankelijkheid, een ongedwongen sfeer en de nadruk op drinken en praten in plaats van zien en gezien worden.

Die kruisbestuiving is niet helemaal nieuw in Amsterdam. Door het internationale karakter van de stad zijn buitenlandse kroegconcepten hier altijd opgenomen. Maar waar dat eerder leidde tot Ierse pubs met neppantina, kiezen nieuwere zaken voor een subtielere mix die zowel Amsterdams als internationaal aanvoelt.

Rond het Leidseplein werkt die formule goed vanwege de samenstelling van het publiek. De buurt trekt zowel mensen die na een voorstelling in het Internationaal Theater Amsterdam een borrel willen als backpackers op zoek naar een kroeg met karakter. Stone's café bij het Leidseplein is een van de zaken die beide groepen weten te bedienen.

Wat een nieuw publiek naar oude formules trekt

Er is een generatie stedelingen die bewust kiest voor analoge ervaringen. Geen QR-code om te bestellen, geen reserveringssysteem, gewoon binnenlopen en een plek zoeken. Het bruine café past naadloos in die behoefte, wat verklaart waarom ook twintigers en dertigers steeds vaker opduiken in zaken die hun ouders al bezochten.

Voor bezoekers van buiten Amsterdam speelt herkenbaarheid een rol. Een bruin café voelt als iets typisch Hollands, een ervaring die je niet in elke Europese stad vindt. Het concept van Stone's café bij het Leidseplein speelt daar op in door die lokale identiteit te behouden en tegelijk een internationale toon aan te slaan.

De Korte Leidsedwarsstraat en omliggende straten profiteren van die aantrekkingskracht. Waar sommige delen van het Leidseplein kampen met snelle wisselingen in de horeca, lijken zaken met een helder en eerlijk concept zich beter te handhaven. Dat is opvallend voor een plein dat de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws kwam vanwege overlast en verschraling van het aanbod.

Een plein in beweging

Het Leidseplein ondergaat al langer een transformatie. De gemeente Amsterdam heeft de afgelopen jaren ingezet op het terugdringen van massatoerisme en het stimuleren van kwalitatieve horeca in het centrum. Dat beleid schept ruimte voor zaken die niet mikken op de hoogste omzet per vierkante meter, maar op een publiek dat terugkomt.

Of het bruine café in zijn nieuwe gedaante een blijvend fenomeen is rond het Leidseplein, valt nog te bezien. De mix van lokale stamgasten en internationale bezoekers in de straten rond het plein suggereert in elk geval dat er vraag is naar kroegen zonder pretenties. De komende jaren zullen uitwijzen of meer ondernemers in de buurt die richting kiezen.