AMSTERDAM - Ieder jaar herdenken we dat op 8 en 9 december 1982 vijftien vooraanstaande Surinamers door het toenmalig militair regime werden vermoord.

Tijdens de herdenking van de Decembermoorden op vrijdagavond 8 december hield loco-burgemeester Vliegenthart een toespraak. Hieronder staat de (geschreven) toespraak. Het gesproken woord geldt.

"Geachte aanwezigen,

Als een bekende van je rouwt, kun je troost bieden. Bijna iedereen weet immers hoe het voelt om een familielid, vriend of een ander vaarwel te zeggen.

Ook wanneer iemand te vroeg of plotseling heengaat, weet een van je naasten vaak welk leed je torsen moet. De angst om die lege plek aan tafel aan te moeten zien. De sterfdagen die jaarlijks traag en mistroostig voorbij trekken.

Maar als een dierbare door geweld overlijdt, is het aantal mensen dat je verdriet herkent waarschijnlijk klein. Dan is de troost niet altijd voor handen, al ervaar je nog zo veel medeleven. En juist bij een dergelijk overlijden zou het niet aan troost mogen ontbreken, dat is de tragiek.

Hoe steun je iemand van wie een naaste is omgebracht en voor wie het recht steeds buiten handbereik blijft? Voor wie de finishlijn tegen het einde van een marathon steeds iets verder wordt gelegd?

Wat moet u moe zijn na 35 jaar, sinds Fort Zeelandia het toneel werd van die macabere gebeurtenissen.

Aan de houten toegangspoort hing diverse jaren een kettingslot. En zolang geen recht is gesproken blijft de ernst van het kwaad nog verborgen. Later kwam er het Surinaams Museum, waar de historie van wat een prachtig land is inzichtelijk wordt gemaakt.

De Decembermoorden mogen Suriname als geheel nooit in een kwaad daglicht stellen. Luchthaven Zanderij ligt 7520 kilometer van Amsterdam verwijderd. Maar Switi Sranan is voor veel Amsterdammers in gedachten heel nabij.

De prachtige natuur en cultuur. Daar waar de mensen slavernij en uitbuiting van zich afwierpen om hun recht op een betere toekomst te verzilveren. Waar vijftien zielen, exponenten van die Surinaamse pracht, het niet gegeven was om dat land nog een beetje mooier te maken.

Hun dood herinnert aan de kwetsbaarheid van democratie en verplicht ons dat wat broos in onze rechtsstaat is te beschermen.

Laat Nederlanders bij de zojuist bezochte plaquette ook stilstaan bij de overtuigingen die de slachtoffers toegedaan waren. En die ter harte nemen, opdat ook ons land nog een beetje mooier wordt.

Als aandacht voor deze herdenking en plaquette daarin slaagt, dan hoop ik dat daar iets van troost in is te vinden.

Later dan. Eerst gerechtigheid."

Bronnen

  • Suriname, door Astrid H. Roemer en Gerlof Leistra
  • De Arbeiderspers, 1997