Een verhuiswagen voor de deur, een steiger op de stoep, een container voor een verbouwing of een aannemer die de straat openbreekt. In Amsterdam gaat er geregeld ergens een straat tijdelijk op slot. Daar zitten regels achter, en die zijn overzichtelijker dan veel mensen denken.

Als bewoner of ondernemer krijg je er op twee manieren mee te maken: omdat je zelf iets wilt afzetten, of omdat iemand anders dat in jouw straat doet. In beide gevallen helpt het om te weten wie waarvoor verantwoordelijk is. Wie verkeersregelaars nodig heeft, kan bij de gemeente terecht of bij een landelijk bureau; uitleg over wat verkeersregelaars mogen en wanneer je ze inzet, staat bijvoorbeeld op erntraffic.nl/verkeersregelaars-inhuren.

Hieronder de belangrijkste begrippen, in de volgorde waarin je ze tegenkomt.

De TVM: toestemming om de straat af te zetten

Wil je een straat tijdelijk blokkeren of afsluiten, dan heb je een tijdelijke verkeersmaatregel nodig, kortweg TVM. De gemeente Amsterdam legt uit dat je met een TVM ook parkeervakken kunt reserveren voor werkzaamheden. Je vraagt de TVM minimaal zes werkdagen van tevoren aan en uploadt daarbij een plattegrond van de situatie.

Twee punten om op te letten. Er zijn kosten aan verbonden, en die betaal je ook als je geen toestemming krijgt. En gaat het om een hoofdroute, dan kan de gemeente je vragen extra maatregelen te nemen. Een drukke doorgaande straat afsluiten is dus iets anders dan een rustige woonstraat voor een ochtend blokkeren.

De RVV-ontheffing: rijden of stilstaan waar het normaal niet mag

De TVM wordt vaak verward met de RVV-ontheffing. Die is bedoeld voor wie ergens wil rijden of stilstaan waar dat normaal niet mag. Volgens de gemeente gaat het bijvoorbeeld om laden en lossen, werken met gereedschap dat aan je voertuig vastzit, rijden door een park of over een plein, of een gebied in rijden dat is afgesloten met palen, slagbomen of een camera. Ook hiervoor geldt minimaal zes werkdagen van tevoren aanvragen.

Het verschil zit in wat je met de straat doet. Met een RVV-ontheffing mag je er zijn, maar je mag er niet parkeren. Met een TVM verander je de straat zelf tijdelijk: je zet hem af, blokkeert hem of reserveert vakken.

Melden in plaats van aanvragen

Niet alles vraagt om een vergunning of ontheffing. Voor sommige activiteiten volstaat een melding bij de gemeente. Welke dat zijn, staat in de lokale regels, zoals de Algemene Plaatselijke Verordening. Ga er dus niet van uit dat een kleine activiteit vanzelf vrij is, maar ook niet dat alles een dure aanvraag vraagt. Het loont om het eerst na te zoeken of te bellen met de gemeente via 14 020.

Omgekeerd kun je als bewoner zelf een melding doen. Staat een afzetting er langer dan nodig, is de doorgang voor rolstoelen en kinderwagens geblokkeerd of is de omleiding onduidelijk, dan is de gemeente als wegbeheerder daarvoor het aanspreekpunt.

Wie is waarvoor verantwoordelijk?

Het helpt om de rollen uit elkaar te houden:

  • De gemeente is voor de meeste straten in de stad de wegbeheerder. Zij geeft toestemming en stelt voorwaarden.

  • De aanvrager, of dat nu een aannemer, een verhuizer of een bewoner is, moet zich aan die voorwaarden houden. Staat de afzetting er niet zoals afgesproken, dan ligt dat bij hem.

  • De politie en aangestelde verkeersregelaars mogen weggebruikers aanwijzingen geven, die je moet opvolgen.

Die laatste groep is minder eenduidig dan het lijkt. De Rijksoverheid onderscheidt beroepsverkeersregelaars vanaf 18 jaar, die bij tijdelijke verkeersmaatregelen zelfstandig werken, evenementenverkeersregelaars vanaf 16 jaar, die onder toezicht van de politie staan, transportbegeleiders bij lange en brede transporten, en verkeersbrigadiers die bij scholen helpen oversteken. Bij werk in de straat gaat het om beroepsverkeersregelaars. Iemand van de bouwploeg die een veiligheidsvest aantrekt, is dat niet.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Voor winkels, horeca en andere zaken in een straat waar gewerkt wordt, draait het om bereikbaarheid. Een paar dingen die je zelf kunt doen:

  • Vraag de aannemer naar de planning en naar de momenten waarop de straat helemaal dicht is.

  • Spreek laad- en lostijden af, zodat je leveranciers niet voor een afzetting staan.

  • Laat klanten via je eigen kanalen weten hoe ze je nog bereiken, bijvoorbeeld via een andere ingang of een route te voet.

  • Doe je zelf werk aan je pand, vraag de TVM dan op tijd aan en houd rekening met de zes werkdagen.

En als je zelf gaat verhuizen of verbouwen

Wie een verhuiswagen of container voor de deur wil zetten, loopt vaak pas tegen de regels aan als de datum al vastligt. Draai het om: kijk eerst welke toestemming je nodig hebt en plan daarna de dag. Zet in je aanvraag precies waar het voertuig staat en hoeveel ruimte er nodig is, en informeer je buren. Wie weet dat de straat een ochtend smaller is, parkeert de avond ervoor ergens anders. Dat scheelt ergernis, en het scheelt jou een auto die net op de plek staat die je nodig hebt.