Donderdag 9 maart geven wethouder Abdeluheb Choho van Gemeente Amsterdam en Cathelijne Broers namens Plantage Amsterdam bij Het Scheepvaartmuseum het startsein voor een nieuwe vorm van duurzame afvalinzameling en -verwerking. Icova zet energiezuinige boten in die het afval van musea en theaters over water naar een verzamelpunt brengen. Dat kan minstens 45 vuilniswagenritten per week besparen, en komt de leefbaarheid in de buurt ten goede. De culturele instellingen gaan hun afval ook beter scheiden, zodat ze in 2021 Zero Waste zijn.

Dit is het eerste succesvolle initiatief in Nederland op deze schaal.

De culturele instellingen van Plantage Amsterdam, goed voor 5,1 miljoen bezoekers op jaarbasis, produceren gezamenlijk 740 ton afval per jaar. Om de CO2-uitstoot die gepaard gaat met vervoer daarvan door de buurt te compenseren, zou je jaarlijks 40 bomen moeten planten. De nieuwe aanpak, Zero Waste Expeditie Plantage genoemd, komt de leefbaarheid en veiligheid in de buurt ten goede, en brengt bovendien financieel voordeel. De instellingen gaan hun afval ook nog beter scheiden, wat meer recycling en de productie van nieuwe grondstoffen mogelijk maakt.

Zijn de musea en theaters eenmaal Zero Waste, dan is de milieuwinst vergelijkbaar met 600 bomen per jaar. Wethouder Choho (Duurzaamheid en Openbare Ruimte) is blij met dit initiatief, dat mede mogelijk werd gemaakt door de gemeente: ‘Mooi om te zien dat culturele instellingen gezamenlijk inzetten op een betere  luchtkwaliteit door gebruik te maken van afvalinzameling over het water en duurzame verwerking. De overheid is niet als enige verantwoordelijk voor afval, initiatieven van ondernemers zijn hard nodig. Dit is iets wat ik op meer plekken in Amsterdam voor me zie’.

Van idee naar praktijk

De Hogeschool van Amsterdam onderzocht in haar onderzoeksprogramma Urban Technology hoe de inzameling en het transport het best konden worden georganiseerd. Icova kwam met de oplossing voor het vervoer en de verwerking van het afval. Elektrische boten van Mokum Mariteam, en voor instellingen die niet aan het water liggen kleine CO2-neutrale voertuigen (spokes), brengen het naar een centraal overslagpunt (hub). Daarvandaan wordt karton, glas, organisch afval en restafval eens in de paar weken met een reguliere vuilniswagen naar de afvalverwerker gebracht.

Het idee kon door de goede samenwerking binnen Plantage Amsterdam en de gedeelde drijfveer om duurzaam te ondernemen snel in de praktijk worden gebracht. DPM Duurzaamheid in Podia en Musea begeleidt samen met Icova de transitie en helpt de instellingen in de praktijk.

Op de korte termijn gaan het Tropenmuseum, het Koninklijk Instituut voor de Tropen, de vier instellingen van het Joods Cultureel Kwartier, Hermitage Amsterdam, Het Scheepvaartmuseum, Hortus Botanicus, NEMO Science Museum en Koninklijk Theater Carré  van start. Andere instellingen en bedrijven kunnen aanhaken; een aantal bedrijven toonde al belangstelling.