De overbelasting van het Nederlandse elektriciteitsnet is geen probleem meer dat zich beperkt tot industriegebieden in Brabant of Gelderland. Steeds meer gebieden in Noord-Holland, inclusief de Amsterdamse metropoolregio, krijgen te maken met beperkte transportcapaciteit. Voor ondernemers die willen uitbreiden, verduurzamen of simpelweg een nieuwe aansluiting aanvragen, heeft dat directe gevolgen.

De capaciteitskaart van Netbeheer Nederland laat zien dat het aantal gebieden met beperkte of geen beschikbare capaciteit de afgelopen jaren fors is gegroeid. Regionaal netbeheerder Liander, verantwoordelijk voor een groot deel van Noord-Holland, hanteert op meerdere locaties wachtlijsten voor nieuwe grootverbruikaansluitingen. Die wachttijden kunnen oplopen tot enkele jaren, afhankelijk van de locatie en het gevraagde vermogen.

Eén van de manieren waarop bedrijven zelf grip krijgen op dit probleem is het plaatsen van batterijopslagsystemen. Zo'n systeem vangt pieken op, slaat lokaal opgewekte energie op en verlaagt de belasting op het net. Steeds meer ondernemers ontdekken bovendien dat er een subsidie voor batterijopslag beschikbaar is die de investering aanzienlijk draaglijker maakt.

Wachttijden lopen op voor nieuwe aansluitingen

Het concrete probleem dat ondernemers in de Amsterdamse regio ervaren is tweeledig. Wie een nieuw bedrijfspand betrekt of een bestaande aansluiting wil verzwaren, komt bij Liander terecht op een wachtlijst. Tegelijkertijd leveren bedrijven met zonnepanelen op het dak steeds vaker energie terug aan een net dat die stroom simpelweg niet kan verwerken.

Voor een regio die bekend staat om haar dynamische ondernemersklimaat is dat een ongemakkelijke situatie. Datacenters, laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer, productielocaties: ze vragen allemaal om flinke netcapaciteit. De Autoriteit Consument en Markt heeft in de afgelopen jaren regelgeving rondom congestiemanagement aangescherpt, maar de fysieke uitbreiding van het net kost tijd. Netbeheerders spreken zelf over doorlooptijden van vijf tot tien jaar voor grote netverzwaringen.

Batterijopslag als buffer tegen een vol stroomnet

Batterijopslagsystemen bieden een tussenoplossing die nu al beschikbaar is. Het principe is eenvoudig: een batterij slaat elektriciteit op wanneer het aanbod hoog is of de tarieven laag, en geeft die energie weer af op momenten van piekbelasting. Dat verlaagt de maximale netbelasting van een bedrijfspand, waardoor soms een lichtere aansluiting volstaat.

Vooral voor bedrijven met eigen zonnepanelen is de combinatie interessant. In plaats van teruglevering aan een overbelast net, wordt overtollige zonne-energie lokaal opgeslagen en later op de dag gebruikt. Bij grotere systemen kan de batterij zelfs deelnemen aan balanceringsmarkten, wat een aanvullende inkomstenstroom oplevert. De technologie is de afgelopen jaren flink in prijs gedaald, mede door de opschaling van lithium-ijzerfosfaat (LFP) batterijen.

Subsidies verlagen de drempel aanzienlijk

De investering in een batterijopslagsysteem is niet gering, maar diverse subsidieregelingen brengen de terugverdientijd omlaag. Via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zijn meerdere regelingen te vinden die betrekking hebben op energieopslag, verduurzaming en innovatie. Denk aan regelingen gericht op de energietransitie, maar ook aan bredere innovatiesubsidies wanneer de opslagtechnologie deel uitmaakt van een groter project.

Het landschap van subsidies voor batterijopslag is echter versnipperd. Regelingen kennen verschillende openstellingsperiodes, voorwaarden en plafonds. Een bureau als Innovein.nl, gespecialiseerd in subsidieadvies voor duurzame en innovatieve ondernemers, werkt op basis van no-win-no-pay en helpt bij het in kaart brengen van de mogelijkheden. Dat voorkomt dat ondernemers geld laten liggen simpelweg omdat ze de juiste regeling niet kennen of de aanvraag niet tijdig indienen.

Wat Amsterdamse ondernemers nu kunnen doen

Afwachten tot het stroomnet is uitgebreid is voor veel bedrijven geen optie. De doorlooptijden voor netverzwaring zijn lang en onzeker. Wie nu investeert in slimme energieopslag, pakt niet alleen het acute capaciteitsprobleem aan maar bouwt ook aan een toekomstbestendiger bedrijfsvoering.

De eerste stap is in kaart brengen hoe het huidige energieprofiel van het bedrijf eruitziet: wanneer zijn de pieken, hoeveel wordt er opgewekt en teruggeleverd, en welk opslagvermogen zou daarbij passen. Veel installateurs bieden een dergelijke analyse aan. Gelijktijdig loont het om te inventariseren welke subsidies beschikbaar zijn voor energieopslag, aangezien openstellingsrondes soms maar enkele weken duren.

De netcongestiecrisis is structureel en zal de komende jaren niet verdwijnen. Voor ondernemers in de Amsterdamse regio die hun groei niet willen laten afhangen van de snelheid waarmee kabels de grond in gaan, is eigen energieopslag inmiddels een serieuze strategische keuze geworden.