De herziene Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen, door het Europees Parlement aangenomen in maart 2024, wordt in 2026 steeds concreter voor Nederlandse huiseigenaren. Lidstaten moeten nationale renovatietrajecten opstellen om het energieverbruik van woningen stapsgewijs te verlagen. Voor een stad als Amsterdam, waar een groot deel van de woningvoorraad van voor 1970 dateert, is die opgave aanzienlijk.

De richtlijn richt zich niet op losse maatregelen, maar op het totaalplaatje van een woning: isolatie, verwarming, ventilatie en ook de afwerking van vloeren en wanden spelen een rol in het energielabel. Dat maakt renovatie een breed begrip. Veel breder dan alleen het vervangen van een cv-ketel of het plaatsen van dubbel glas.

Juist bij vloeren zien veel Amsterdammers door de bomen het bos niet meer. Een bestaande parketvloer laten schuren en behandelen is vaak duurzamer en goedkoper dan volledig vervangen. Wie zich afvraagt wat parket schuren kost, komt er al snel achter dat renovatie doorgaans een fractie bedraagt van de prijs voor een compleet nieuwe vloer.

Wat de herziene EPBD betekent voor Nederland

De herziene Energy Performance of Buildings Directive verplicht EU-lidstaten om de gemiddelde energieprestatie van hun woningvoorraad meetbaar te verbeteren. Nederland moet een nationaal traject opstellen waarmee het gemiddelde energieverbruik van woningen tegen 2030 met zestien procent daalt ten opzichte van 2020. Tegen 2033 moet die daling oplopen tot minstens twintig procent.

Voor eigenaren van oudere woningen in Amsterdam heeft dat directe gevolgen. Het Amsterdamse woningbestand is relatief oud: een aanzienlijk deel van de grachtenpanden en vooroorlogse portiekwoningen heeft een energielabel D of lager. Die woningen komen als eerste in aanmerking voor verbetering.

De richtlijn laat lidstaten vrij in de manier waarop zij de doelen vertalen naar nationaal beleid. In Nederland werkt het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan de uitwerking, onder meer via het bestaande energielabelsysteem. Concrete wetgeving voor particuliere eigenaren wordt op zijn vroegst eind 2026 verwacht.

Waarom voerrenovatie onderdeel wordt van het grotere plaatje

Vloerisolatie is een van de maatregelen die het energielabel van een woning merkbaar kunnen verbeteren. Bij woningen met een kruipruimte of een ongeïsoleerde begane grondvloer kan isolatie het gasverbruik met enkele honderden kubieke meters per jaar verlagen. Dat maakt de vloer tot een relevante factor in de totale energieprestatie.

Tegelijkertijd groeit het besef dat het vervangen van een complete vloer lang niet altijd nodig is. Een massief houten vloer of parketvloer uit de jaren vijftig kan na professioneel schuren en afwerken weer decennia mee. Dat bespaart niet alleen materiaal, maar ook de CO2-uitstoot die gepaard gaat met productie en transport van een nieuwe vloer.

Partijen als Floortec.nl bieden dit soort renovatiewerk aan op locaties door heel Nederland, inclusief Amsterdam. De kosten van het schuren van parket liggen doorgaans fors lager dan volledige vervanging, en het werk kan binnen een tot drie dagen worden uitgevoerd. Dat beperkt ook de overlast voor bewoners in portiekwoningen en appartementen.

Amsterdam als testcase voor stedelijke renovatie

De gemeente Amsterdam heeft in haar beleid richting een circulaire stad ingezet op het hergebruiken van materialen en het verlengen van de levensduur van bestaande gebouwen. Die ambitie sluit nauw aan bij de Europese richtlijn: liever een bestaand pand verbeteren dan slopen en opnieuw bouwen. Voor de ruim vierhonderdduizend woningen in de hoofdstad is dat een enorme operatie.

Niet alleen de schil van een woning telt daarbij mee. Ook binnenafwerking zoals vloeren, kozijnen en installaties moet worden meegewogen in een renovatieplan. Bewoners die nu al uitzoeken wat parket schuren kost of wat vloerisolatie oplevert aan energiebesparing, lopen in feite vooruit op regelgeving die over enkele jaren verplichtend kan worden.

Het verschil tussen renoveren en vervangen is in een dichtbebouwde stad ook praktisch relevant. Stofarm schuren van een parketvloer duurt doorgaans korter dan het uitbreken en opnieuw leggen van een complete vloer. In een stad waar verbouwingen in gehorige portiekwoningen direct bij de buren te horen zijn, weegt die kortere doorlooptijd zwaar.

Wat huiseigenaren nu al kunnen doen

Wachten op definitieve wetgeving is een optie, maar niet per se de slimste. Wie nu investeert in vloerisolatie of vloerrenovatie, profiteert al direct van lagere stookkosten. Bovendien zijn er op dit moment leningen beschikbaar via het Nationaal Warmtefonds voor woningverbetering.

Een eerste stap is het laten beoordelen van de huidige staat van de vloer door een specialist. Bij massief hout of parket kan een vakman inschatten of schuren en afwerken voldoende is, of dat vervanging toch noodzakelijk blijkt. Dat advies voorkomt dat eigenaren onnodig geld uitgeven aan een nieuwe vloer terwijl de bestaande prima te redden is.

De Europese ambitie om woningen energiezuiniger te maken vertaalt zich uiteindelijk naar keuzes op woningniveau. Voor Amsterdamse huiseigenaren met een oudere woning loont het om die keuzes nu al te onderzoeken, voordat nationale regelgeving de urgentie verder opdrijft.