AMSTERDAM - Zaterdag 20 mei is de twaalfde editie van de Dag van de Bouw. Op deze dag stelt werkgeversvereniging Bouwend Nederland kleine en grote bouwprojecten open voor het publiek. Eén van de projecten waarbij bezoekers achter het bouwhek kunnen kijken is de Ipenslotersluis die momenteel geheel wordt vernieuwd.

Uitwateringssluis

De Ipenslotersluis is een uitwateringssluis in de Diemerzeedijk tussen het Nieuwe Diep en het IJmeer. Oorspronkelijk werd via de sluis overtollig water uit het Amstelland geloosd op de Zuiderzee. De sluis is genoemd naar het nabijgelegen buurtschap Ipensloot dat voor het eerst werd vermeld in 1401. De Diemerzeedijk maakt onderdeel uit van de zeewering die in de dertiende eeuw tussen Muiden en het Spaarne werd aangelegd om Holland te beschermen tegen wateroverlast vanuit de Zuiderzee. In de nacht van 17 op 18 november 1421 brak tijdens de zogeheten Sint Elisabethsvloed de dijk bij Ipensloot door waarbij het Nieuwe Diep ontstond.

Reparaties en gedenkstenen

In 1525 werd onder Keizer Karel V het hoogheemraadschap Amstelland opgericht. Een van de taken van het hoogheemraadschap was het beheer over de sluis in de Diemerzeedijk. Of er tijdens de stormvloed in 1421 al sprake was van een sluis bij Ipensloot is niet bekend. Wel is zeker dat in 1599 het besluit werd genomen om de toenmalige Ipenslotersluis te vernieuwen. Deze vernieuwing vond blijkens een jaartalsteen in het sluisgewelf in 1601 plaats. Ook latere aanpassingen en reparaties werden gememoreerd in gedenkstenen. De jongste stamt uit 1935 toen het gewelf van de sluis werd versterkt. Desalniettemin maakte toenemend vrachtverkeer dat van en naar de vuilstort aan de Diemerzeedijk reed, een extra versterking met een zware betonplaat noodzakelijk.

Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek

Ondanks de vele aanpassingen in het verleden voldoet de sluis niet meer aan de eisen van deze tijd. Daarom heeft de beheerder, het Waterschap Amstel Gooi en Vecht, besloten de sluis te vervangen. De komende weken wordt het bouwwerk onder begeleiding van een archeoloog en een bouwhistoricus van Monumenten en Archeologie ontmanteld en gedocumenteerd. Deze week werd bij de eerste sloopwerkzaamheden al gestuit op een onbekende achttiende-eeuwse bouwfase van de sluishoofden. Nieuwe verrassingen zijn niet uitgesloten.

Erfgoed van de Week

In de rubriek Erfgoed van de Week staat elke week een bijzondere archeologische vondst, vindplaats, voorwerp, monumentaal gebouw of historische plek in de stad centraal. Via de website amsterdam.nl/erfgoed, Twitter @erfgoed020 en Facebook Monumenten en Archeologie delen de erfgoedexperts van Monumenten en Archeologie het erfgoed van de stad met Amsterdammers én overige geïnteresseerden.