AMSTERDAM - Vanaf volgende week worden de eerste steigers en doeken om de Zuiderkerkstoren verwijderd. De eerste resultaten van de restauratiewerkzaamheden die tot september zijn gepland zijn dan zichtbaar. Naast herstel van metselwerk en vervanging van het lood van de bekroning is het natuursteen in een lichtere kleur geschilderd. Hierdoor ontstaat er een contrastrijk beeld, zoals de architect Hendrick de Keyser het bedoeld heeft

De toren door de eeuwen heen

Het kleurbeeld van de Zuiderkerkstoren zoals we het tot voor kort kenden, was ontstaan in 1979. Toen is op basis van goede bedoelingen en begrijpelijke uitgangspunten de keuze gemaakt om de loden bekroning van de toren wit te schilderen. Deze keuze was onderbouwd door het idee dat er verfsporen op het lood waren aangetroffen. Achteraf bleek dat het niet om verfresten ging, maar om een oxidatielaag (´geroest lood`). Het zandstenen deel met de Ionische zuilen werd in dezelfde lichte kleur geschilderd. Hierdoor verkreeg de toren een veel vrolijker aanzien dan daarvoor het geval was. Voor zover we weten, had de Zuiderkerkstoren vanaf de achttiende eeuw een vrij grauwe uitstraling. Dat kwam met name door de verdonkering van het genoemde zandstenen deel met Ionische delen. Vlak na de bouw moet dit deel de uitstraling van licht zand hebben gehad, zoals op het strand. Door interne processen in de steen en vervuiling had het zandstenen deel dezelfde kleur gekregen als de loden bekroning van de toren. De toren had een tweedeling van een bakstenen torenvoet en een grijze top.

Terug naar het oorspronkelijke kleurbeeld

Hendrick de Keyser had oorspronkelijk een ander kleurbeeld voor ogen. Het zandstenen deel met de Ionische zuilen was na de bouw licht van kleur en vond aansluiting bij de zandsteen die in de torenvoet was verwerkt. De donkere torenspits van lood en leien contrasteerde hiermee. Alleen het loodwerk rond de uurwerken was geschilderd. Dat is begrijpelijk vanuit de opbouw van de architectuur: deze klokken vormen de afsluiting en bekroning van het zandstenen deel. Alle natuursteen is nu weer in een lichte kleur geschilderd, het lood behoudt (voor het grootste deel) zijn eigen kleur. Hierdoor wordt het contrastrijke beeld zoals de architect Hendrick de Keyser het bedoeld heeft, weer in ere hersteld.