AMSTERDAM - Tussen de drukke rotonde bij station Amstel en de Wibautstraat met zijn grootschalige karakter vinden we een bijzonder stukje Amsterdam. De Ringdijk botst hier op het spoor, de weg en het fietspad. Precies daar springt een bijzonder gebouw in het oog. Een vrijstaand vierkant pand waar jonge mensen tot 2015 hun trui voor een koksbuis verruilden: de voormalige Banketbakkersvakschool.

Zoet verleden

Naast de bijzondere locatie kent het gebouw een bijzondere geschiedenis. Het is één van de in Amsterdam gestichte banketbakkersscholen welke in de loop van haar bestaan een vooraanstaande betekenis kreeg. De school voor consumptieve beroepen werd opgericht in 1924 en bouwde in de loop van de tijd een grote naam op, met onder meer de levering van producten aan het Koninklijk Huis. In 1956 werd de school aan de Wibautstraat geopend door burgemeester d'Ailly. Bekende banketbakkers en ijsmakers zijn aan deze school verbonden. Veel van deze verhalen zijn terug te lezen op de site Het geheugen van Oost. De Banketbakkersvakschool ging in 1956 over in De Berkhoff, school voor consumptieve beroepen en hierna in het ROC (richting horeca brood & banket). Op dit moment is Wibautstraat 220-222 tijdelijk bewoond, maar vanaf mei starten hier bouwwerkzaamheden.

Halschool in de stad

Het schoolgebouw, ontworpen door architecten Ulrich en Kamphuis, vertegenwoordigt een belangrijke stedenbouwkundige waarde door de alzijdige opzet en de markante ligging op de hoek van de Wibautstraat en de Ringdijk. Qua architectuur is het bouwwerk ook bijzonder: het is een 'zuiver voorbeeld' van een halschool waarvan er in Amsterdam slechts enkele te vinden zijn. Alle vertrekken zijn ontworpen rondom de centrale hal met daarin een vrijstaand trappenhuis. De hal is het architectonische middelpunt van het gebouw, niet alleen vanwege de reden dat alle ruimten hier vanuit worden ontsloten maar ook door de ruimtelijkheid en de vormgeving. Een flink dakraam van glasblokken verlicht het trappenhuis en de hal waardoor het nog meer in de schijnwerpers wordt gezet. Vuil en een nieuwe koepel zorgen ervoor dat er veel minder licht naar binnen schijnt dan vroeger, maar het (ver)bouwplan voorziet in een groter dakraam. Bij de plannen hoort ook een stukje nieuwbouw: tegen het bestaande blok aan wordt een volume met een nieuwe gymzaal en extra lokalen gerealiseerd. Deze is visueel los gehouden van de oudbouw en respecteert het monumentale gebouw.

Spektakel van licht en kunst

Naast het trappenhuis is er nog iets dat in de hal in het oog springt en wordt uitgelicht. Kunstenaar Cor Dik maakte een grote wandschildering van twee voorstellingen die de oogst en de maaltijd verbeelden. Het werk, op de begane grond en de eerste verdieping, is van kunsthistorische waarde als voorbeeld van naoorlogse monumentale wandkunst. Het kunstwerk is onlosmakelijk verbonden met het gebouw en dit wordt versterkt doordat het daklicht is opgenomen in de schildering. In de voorstelling zie je namelijk een lichtbundel die correspondeert met het licht dat via het oorspronkelijke dakraam het gebouw binnenvalt. Helaas is de fresco van Cor Dik beschadigd en voor een groot deel verstopt achter houten platen. En er is nog meer kunst toegepast in het gebouw: in de klaslokalen heeft de kunstenaar H. Brouwer ten minste 3 wandschilderingen gemaakt, hier zijn later tegels op aangebracht.

Oude waarden, nieuwe school

Hoewel de geur van vers brood al vervlogen is en er al een tijd geen studenten meer in- en uitlopen, komt er straks weer een school in het gebouw. Dat het een gemeentelijk monument betreft werpt geen grote beperkingen op. De nieuwe functie past uitstekend in het gebouw en de benodigde aanpassingen zijn mogelijk mét behoud van de monumentale waarde(n) en onderdelen. De gemeente en het bestuur van het Orion College omarmen het idee om het wandkunstwerk vrij te maken voor goede documentatie, goede bescherming tijdens de verbouwing en om het weer zichtbaar maken. Er wordt goed nagedacht over de interactie tussen de leerlingen en het kunstwerk: kan het werk onderdeel worden van een les/vak, en hoe beperk je het risico op nieuwe beschadigingen? Ook is er (extra) geld nodig voor het herstel van de fresco, een secure klus. Buiten kijf staat dat het markante schoolgebouw straks, in zijn opgefriste vorm en als vanouds bezocht door jonge mensen, weer zal schitteren aan de Wibautstraat.

Erfgoed van de Week

In de rubriek Erfgoed van de Week staat elke week een bijzondere archeologische vondst, vindplaats, voorwerp, monumentaal gebouw of historische plek in de stad centraal. Via de website amsterdam.nl/erfgoed, Twitter @erfgoed020 en Facebook Monumenten en Archeologie delen de erfgoedexperts van Monumenten en Archeologie het erfgoed van de stad met Amsterdammers én overige geïnteresseerden.