AMSTERDAM - De geschiedenis van de stad is voor een deel afleesbaar aan de ontwikkeling van het verkeer. Amsterdam is lang een waterstad geweest, waar de meeste goederen over de vele grachten en kanalen werden getransporteerd. In de late 19de eeuw kwam daar verandering in. De aanleg van het Centraal Station en de demping van de Nieuwezijds Voor- en Achterburgwallen hadden grote invloed op de manier waarop de stad werd gebruikt. Tot op de dag van vandaag.

Water wordt weg

Een fascinerende foto van George Breitner uit 1906 laat zien welke veranderingen Amsterdam 100 jaar geleden doormaakte. Links zien we een koets uit beeld verdwijnen. Daarachter ligt de rails van de in de verte aankomende elektrische tram. Verder naar links zien we nog het water van het Rokin, maar er werd al nagedacht over demping, die in 1937 definitief een feit werd. Waar eeuwenlang water stroomde kwamen parkeerplaatsen. De baas van het pontje dat voetgangers van de ene naar de andere kant overzette, werd aangesteld als parkeerwachter.

Blik op de weg

Het autoverkeer nam al snel een hoge vlucht. Om de binnenstad bereikbaar te maken voor steeds meer verkeer werden doorbraken gemaakt. De Raadhuisstraat werd aangelegd, de Vijzelstraat verbreed. Steeds meer gingen auto’s het stadsbeeld beheersen. Nieuwe gebouwtypes deden hun intrede: parkeergarages, benzinepompen, werkplaatsen. De werkplaatsen en parkeergarage van Garage Sieberg aan het Scheldeplein 1 bood in 1931 onderdak aan maar liefst 400 auto’s.

Straatmeubilair

Met de komst van de auto verschenen ook de eerste stoplichten. Het eerste verkeerslicht van Amsterdam verrees in 1932 op het Leidseplein. Vooral de belangrijke uitvalswegen van de stad kwamen al snel vol verkeerslichten te staan. In 1961 werden op Schiphol de eerste parkeermeters geplaatst. Na een wetswijziging een jaar later plaatste Amsterdam zo’n 500 meters, die het ongelimiteerd gratis parkeren aan banden moesten leggen.

Steeds meer auto’s

Vanaf de jaren '50 van de vorige eeuw nam het autobezit in Nederland snel toe. De Amsterdamse binnenstad liep leeg, maar slibde tegelijkertijd vol met auto’s, die ook nog eens vrijwel overal mochten rijden; op de Nieuwendijk en in de Kalverstraat, in zijstraatjes en stegen. Vanaf de late jaren '60 werd echter steeds meer nagedacht over het autovrij maken van bepaalde gebieden. En ook het parkeren werd op vele plaatsen verboden. De meest recente stap is het autoluw maken van het Muntplein. Een nieuw hoofdstuk in de verkeersgeschiedenis van Amsterdam. Steeds vaker gaan stemmen op om de hele binnenstad autovrij te maken. Of dat ook zal gebeuren, moet de toekomst uitwijzen.


Erfgoed van de Week

In de rubriek Erfgoed van de Week staat elke week een bijzondere archeologische vondst, vindplaats, voorwerp, monumentaal gebouw of historische plek in de stad centraal. Via de website amsterdam.nl/erfgoed, Twitter @erfgoed020 en Facebook Monumenten en Archeologie delen de erfgoedexperts van Monumenten en Archeologie het erfgoed van de stad met Amsterdammers én overige geïnteresseerden.