Wie in Amsterdam een nieuwbouwwoning koopt, kookt elektrisch. Nieuwbouw in de stad krijgt al geen gasaansluiting meer, en de gemeente wil in 2040 helemaal van het aardgas af zijn, tien jaar eerder dan de rest van het land. Dat staat in haar Transitievisie Warmte. Alleen in de buurten van vóór 1920 blijft het gasnet voorlopig liggen. Maar ook daar staat een keuken die je nu koopt er in 2040 waarschijnlijk nog.

Wat er met kooklucht gebeurt als de gevel dicht moet blijven

Naast de elektrische kookplaat komt er in veel nieuwe appartementen een tweede vast punt bij. Een afzuigkap die 300 kuub lucht per uur naar buiten blaast, vraagt om evenveel verse lucht die weer binnenkomt, en in een luchtdichte woning is daar vaak geen plek voor. Recirculatie is dan het antwoord, schrijft Bewust Nieuwbouw, een platform over energiezuinige nieuwbouw. De afzuiging zuigt de kooklucht op, filtert hem en blaast hem schoon terug de keuken in.

Hoe goed zo'n systeem de damp van een wok wegtrekt, merk je pas als er echt gekookt wordt. Bij Ekelhoff Keukens in Nordhorn, een Duits familiebedrijf dat naar eigen zeggen zo'n 85 procent van zijn keukens aan Nederlanders verkoopt, staan de kookplaten en afzuigingen op kookdagen gewoon aan. Vanaf Amsterdam is dat met een beetje verkeer ruim anderhalf uur rijden. Juist bij roerbakken zie je het verschil, omdat een hete wok in korte tijd veel damp en vet de lucht in stuurt.

Let bij zo'n demonstratie ook op de filters. Claudia Bouwens, programmaleider van het Lente-akkoord voor zeer energiezuinige nieuwbouw, raadt een fijnstoffilter aan naast het gewone geurfilter. Omdat er geen opening in de gevel zit, lekt er ook geen warmte weg.

Voor de indeling is het grootste voordeel dat er geen afvoerkanaal naar de buitenmuur hoeft. De kookplaat kan overal staan, ook midden in de ruimte op een eiland. Twee dingen liggen in zo'n appartement dus al vast voordat je één front hebt gezien. De plek van het eiland hoort daar niet bij.

In Ouderkerk aan de Amstel hangt de afzuiging in het plafond

Hetzelfde bedrijf plaatste in Ouderkerk aan de Amstel, net onder de stad, een eilandkeuken waarin je dat principe goed ziet. De afzuiging zit in het plafond, een zwarte unit van Novy die met recirculatie werkt. Boven het eiland hangt dus niets, en wie aan het blok staat, kijkt zo de kamer in. In een open woonkeuken zie je vanaf de bank alleen het werkblad en de fronten.

Die zijn daarom rustig gehouden. De fronten zijn steengrijs en zijdemat, het werkblad is zwart keramiek. Omdat er geen kap is die de aandacht trekt, draagt de greeplijst het ontwerp. Bij de SieMatic SLX, het model dat in Ouderkerk staat, is die lijst schuin afgekant en voorzien van fijne ribbeltjes, hier in matzwart geëloxeerd aluminium. Het keramiek van het blad kan tegen hitte, dus een pan gaat zo van de kookplaat op het werkblad. De rest van de apparatuur komt van Siemens, tot en met een koffievolautomaat en een warmtelade.

Van een afstand zie je een donkere streep langs de kasten. Van dichtbij voel je de ribbels onder je vingers als je een la opentrekt.