Een onbetaalde factuur kan voor een ondernemer vervelend genoeg zijn. Lastiger wordt het wanneer de schuldenaar een bv is die weinig verhaal lijkt te bieden. Dan ontstaat al snel de vraag of de bestuurder persoonlijk kan worden aangesproken. Toch is dat juridisch niet vanzelfsprekend. Het uitgangspunt is dat de bv zelf aansprakelijk is voor haar verplichtingen. Alleen onder bijzondere omstandigheden kan daarnaast persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder aan de orde zijn.

De bv blijft het eerste aanspreekpunt

Wie een overeenkomst sluit met een bv, heeft in beginsel een vordering op die bv. Dat verandert niet automatisch doordat betaling uitblijft of de onderneming financiële problemen krijgt. Een bestuurder is niet persoonlijk aansprakelijk alleen omdat hij of zij namens de vennootschap heeft gehandeld.

Dat uitgangspunt geeft bestuurders ruimte om ondernemingsrisico’s te nemen zonder dat iedere tegenvaller tot privéaansprakelijkheid leidt. Voor een schuldeiser betekent dit dat een incassotraject normaal gesproken eerst tegen de vennootschap wordt gericht.

Informatie helpt bij de eerste beoordeling

Bij een openstaande zakelijke vordering kunnen begrippen als sommatie, wettelijke rente, incassokosten en beslag al snel door elkaar lopen. Op incassobureau is toegankelijke informatie te vinden over incassorecht, wetgeving, rechtspraak en veelgebruikte begrippen. Zo kan een ondernemer zich oriënteren op de mogelijkheden en het verschil tussen buitengerechtelijke en gerechtelijke stappen.

Dat is vooral nuttig wanneer een dossier verder gaat dan een simpele betalingsachterstand. Zodra een vordering wordt betwist of verhaal onzeker wordt, is het belangrijk om te weten welke juridische route werkelijk past.

Wanneer de bestuurder persoonlijk in beeld komt

Voor bestuurdersaansprakelijkheid geldt een hoge drempel. Volgens vaste rechtspraak moet de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kunnen worden gemaakt. Het enkele feit dat de bv haar rekening niet betaalt, is daarvoor niet voldoende.

Een bekend voorbeeld is de situatie waarin een bestuurder namens de vennootschap een verplichting aangaat, terwijl hij weet of zou kunnen weten dat de bv die verplichting niet kan nakomen en ook geen verhaal zal bieden. Ook ander persoonlijk ernstig verwijtbaar handelen dat een schuldeiser benadeelt, kan relevant zijn.

Betalingsproblemen zijn niet hetzelfde als misleiding

Een onderneming kan onverwacht in zwaar weer terechtkomen. Denk aan het wegvallen van een grote klant, sterk stijgende kosten of een tegenvaller in een belangrijk project. Achteraf kan blijken dat er onvoldoende geld was om alle schuldeisers te betalen.

Dat maakt de bestuurder nog niet automatisch aansprakelijk. De juridische vraag draait om wat de bestuurder wist, welke keuzes zijn gemaakt en of het handelen tegenover de betreffende schuldeiser persoonlijk ernstig verwijtbaar was. Daarom is iedere zaak sterk afhankelijk van de feiten.

Een goed dossier maakt verschil

Voor een schuldeiser is documentatie belangrijk. Bewaar overeenkomsten, offertes, facturen en correspondentie over betaling. Ook toezeggingen van de bestuurder of informatie over de financiële situatie van de vennootschap kunnen relevant zijn.

De chronologie verdient daarbij aandacht. Wanneer is de overeenkomst gesloten? Welke informatie was toen beschikbaar? Wanneer ontstonden betalingsproblemen? En welke mededelingen zijn daarna gedaan? Die tijdlijn kan helpen om te beoordelen of sprake is van normaal ondernemingsrisico of omstandigheden die nader juridisch onderzoek rechtvaardigen.

Niet iedere bestuurder is hetzelfde verwijt te maken

Heeft een bv meerdere bestuurders, dan betekent dat niet automatisch dat ze allemaal persoonlijk aansprakelijk zijn. Het ernstige verwijt heeft een persoonlijk karakter. Er moet daarom worden gekeken naar de rol, kennis en gedragingen van iedere bestuurder afzonderlijk.

De interne taakverdeling kan relevant zijn, maar alleen het bekleden van de bestuursfunctie is niet genoeg om aansprakelijkheid aan te nemen.

Eerst de gewone incassoroute beoordelen

In veel dossiers blijft een onbetaalde factuur uiteindelijk gewoon een incassovordering op de bv. Een betalingsregeling, buitengerechtelijke sommatie of gerechtelijke procedure tegen de vennootschap kan dan de passende route zijn.

Pas wanneer concrete feiten wijzen op mogelijk persoonlijk ernstig verwijtbaar handelen, ontstaat reden om te onderzoeken of ook een bestuurder kan worden aangesproken. Daarmee blijft persoonlijke aansprakelijkheid een uitzondering en geen standaardmiddel om extra druk op een schuldenaar uit te oefenen.

Juridische precisie voorkomt verkeerde verwachtingen

Voor ondernemers is het begrijpelijk dat frustratie ontstaat wanneer een bv niet betaalt en vervolgens nauwelijks verhaal lijkt te bieden. Toch helpt het niet om te snel aan te nemen dat de bestuurder privé voor de schuld opdraait.

Een zorgvuldige beoordeling begint bij de vordering op de vennootschap, de beschikbare verhaalsmogelijkheden en de feiten rond het handelen van het bestuur. Alleen als die feiten voldoende aanleiding geven, komt persoonlijke aansprakelijkheid als afzonderlijke juridische route in beeld.